Aktualności

Ignorantia iuris nocet

Aktualności

Czy pracodawca może zmusić pracownika , który osiągnął wiek emerytalny do przejścia na emeryturę?

Pracownik ma prawo do emerytury, ale nie ma obowiązku na nią od razu przechodzić.
Pracodawcy nie wolno (nawet gdy pracownik osiągnie uprawnienia emerytalne) zwalniać go lub zmuszać do odejścia na emeryturę z uwagi na to,że osiągnął określony ustawą wiek.
Art. 39 Kodeksu pracy mówi: "Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku". 
Stosownie więc do przepisu art. 39 kodeksu pracy, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. 
Przepis ten gwarantuje pracownikowi-seniorowi ochronę przed wypowiedzeniem ze strony pracodawcy w przypadku, gdy w ciągu nie więcej niż 4 lat osiągnie on wiek, uprawniający go do przejścia na emeryturę. 
Czy ochrona taka nadal obowiązuje, podczas gdy pracownik wiek emerytalny osiągnie?
Z chwilą ukończenia przez pracownika odpowiednio 60 lat w przypadku kobiet oraz 65 lat w przypadku mężczyzn , pracownik może przejść na emeryturę. Po osiągnięciu wieku emerytalnego pracownik ma wiek emerytalny i nie podlega ochronie przed wypowiedzeniem z art. 39 kodeksu pracy, co nie oznacza jednak , że pracodawca może mu bez konkretnego powodu wypowiedzieć umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony. 
Jeśli pracownik osiąga wiek emerytalny i pracodawca wypowiada mu umowę na czas nieokreślony bez wskazania przyczyny, wychodząc z założenia, że pracownik może przejść na emeryturę - to pracownik może również od takiego wypowiedzenia odwołać się do sądu pracy i sąd pracy może albo przywrócić pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo przyznać mu odszkodowanie. 
Podkreślić należy , że chodzi tu o wiek emerytalny powszechny, tzn. 60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn. Jeśli dany pracownik może przejść na emeryturę wcześniej, bo w jego branży wcześniejsza emerytura jest możliwa, to ochrona z art. 39 kodeksu pracy przysługuje przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, a nie tego szczególnego, dla danej branży.
Osiągnięcie wieku emerytalnego uprawnia pracownika do przejścia na emeryturę. Nie jest to jednak jego obowiązek ! 
Aby pracownik uzyskał prawo do emerytury, musi rozwiązać z dotychczasowym pracodawcą stosunek pracy. Jeśli pracownik nie będzie chciał na emeryturę przejść, pamiętać należy, że przejście na emeryturę to uprawnienie pracownika, z którego może on skorzystać, a nie jego obowiązek. 
Sąd Najwyższy jeszcze kilkanaście lat temu wprawdzie dopuszczał możliwość wypowiedzenia umowy o pracę wyłącznie z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego. 
Przykładowo : w wyroku z dnia 4 maja 2005 roku sygn. II PK 399/04 stwierdził, iż wypowiedzenie umowy o pracę ze względu na osiągnięcie przez kobietę wieku emerytalnego (60 lat) oraz uzyskanie prawa do emerytury jest uzasadnione (art. 45 § 1 w związku z art. 39 KP) i nie może być ocenione jako dyskryminacja pracownika ze względu na płeć lub wiek. 
Następnie jednak pogląd w orzecznictwie się zmienił i powszechny stało się stanowisko, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie może być przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę.
Natomiast jeśli pracodawca zwalnia pracowników w ramach tzw. zwolnień grupowych, czy też likwiduje stanowiska pracy i typuje pracowników do zwolnienia, to wówczas kwestia osiągnięcia wieku emerytalnego może mieć znaczenie. Znalazło to swoje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2003 roku sygn. I PK 80/03 – spełnienie przez pracownika warunków nabycia prawa do emerytury jest społecznie usprawiedliwioną przesłanką jego wyboru do zwolnienia z pracy w ramach racjonalizacji zatrudnienia .
Podsumowując - samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie powinno być wyłączną przyczyną wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę. Można natomiast tę przyczynę połączyć z innymi, leżącymi po stronie pracownika, przykładowo wykazując, iż w porównaniu do młodszych stażem i wiekiem kolegów ma on mniejszą efektywność pracy, znacznie słabiej przyswaja nowinki technologiczne, niezbędne w pracy oraz podobne. 

Jeśli pracownik osiąga wiek emerytalny, to rozwiązanie stosunku pracy jest warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do emerytury. Bez wątpienia, po przejściu na emeryturę pracownik może ponownie podjąć zatrudnienie. Natomiast z perspektywy pracodawcy najlepiej jest rozwiązać z takim pracownikiem stosunek pracy za porozumieniem stron – w tym trybie, za zgodą obu stron stosunku pracy, umowa o pracę rozwiązuje się w ustalonym dniu. Również pracownik w takiej sytuacji może wypowiedzieć umowę o pracę, a wówczas stosunek pracy rozwiąże się z upływem okresu wypowiedzenia.
Należy też pamiętać, iż w związku z przejściem na emeryturę pracownik ma prawo do odprawy emerytalnej. Taka odprawa przysługuje mu tylko raz – jeśli przeszedł na emeryturę, otrzymał odprawę, po czym zatrudnił się jako emeryt, a po pewnym czasie rozwiązał stosunek pracy, to wówczas on nie przechodzi na emeryturę, bo już się na niej znajduje. 
Wobec tego druga odprawa emerytalna mu nie przysługuje. Niezależnie od rodzaju umowy, pracownikom przysługuje prawo do wypłaty wynagrodzenia za wykonaną już pracę oraz ewentualnie za odpowiedni okres wypowiedzenia. Pracownikom, którym umowy o pracę zostały rozwiązane w ramach zwolnień grupowych, przysługuje także dodatkowa odprawa pieniężna uzależniona od stażu pracy.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku likwidacji stanowisk pracy w firmach zatrudniających powyżej 20 osób. 
W mniejszych przedsiębiorstwach odprawa nie przysługuje, ale wynagrodzenie za okres wypowiedzenia – tak. 

Jeżeli uzasadnieniem likwidacji jest sytuacja epidemiologiczna, ale epidemia koronawirusa nie ma wpływu na położenie przedsiębiorstwa, pracownik może domagać się przywrócenia do pracy lub wypłaty odszkodowania ( trzeba pamiętać, że jeśli chodzi o stan epidemii przepisy mogą ulegać zmianie w związku z nowymi zapisami w „tarczach Covid-19”).


Reforma procedury cywilnej - lipiec , sierpień 2019 rok.

Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego obejmuje ponad 300 nowych lub zmienianych przepisów. Zmiany mają skrócić czas trwania postępowań przed sądami cywilnymi oraz usprawnić przebieg postępowania. Pierwsze zaczną obowiązywać już po upływie 14 dni od momentu publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw. Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw została opublikowana 6 sierpnia b.r. 
Zgodnie z art. 17 zasadniczo wejdzie w życie z dniem 7 listopada 2019 roku, ale niektóre przepisy zmienią się już 21 sierpnia br. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy dni od dnia ogłoszenia,czyli 7 listopada 2019 roku, z wyjątkiem: 
 wskazanych w ustawie niektórych przepisów dotyczących zmian w Kpc (przede wszystkim wiążących się z wydawaniem postanowień na posiedzeniach niejawnych),
 zmian w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz części regulacji dotyczących zmian w ustawie o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, czyli 21 sierpnia 2019 roku, 
przepisu dotyczącego określenia przez Ministra Sprawiedliwości wzorów pouczeń, których udzielania na piśmie stronom i uczestnikom postępowania wymaga Kpc, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 7 sierpnia 2020 roku, 
przepisów dotyczących zmian w zakresie elektronicznego postępowania upominawczego, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 7 lutego 2020 roku.

Zaległości przedawnią się już po sześciu, a nie dziesięciu latach. 
Sądy będą sprawdzać, czy trzeba je zapłacić. 

Szybciej przedawniać się będą długi stwierdzone już wyrokiem czy nakazem zapłaty, gdyż po trzech latach, a teraz przedawniały się po dziesięciu, nawet gdy pierwotna należność, np. zapłata za towar, przedawniała się po dwóch latach. 

Wiele grup roszczeń przedawnia się już teraz szybciej niż po dziesięciu latach, np. należności w ramach działalności gospodarczej – po trzech latach, i te w większości zostaną bez zmian, choć zamysł jest taki, by jej zmniejszać. 

 Druga zmiana polegać ma na tym, że przedawnienie sąd będzie badał z własnej inicjatywy, dotąd sąd uwzględniał przedawnienie tylko po zarzucie pozwanego. 

6 lat wynosić będzie podstawowy okres przedawnienia.

 Nakaz badania przedawnienia oznacza dodatkowe obowiązki dla sądów, np.wydających nakazy zapłaty bez rozprawy. 

3 lata wierzyciel dostanie na wszczęcie egzekucji wyroku.

  Pewnym ułatwieniem w ustaleniu przedawnienia będzie to, że niezależnie od tego, którego dnia i miesiąca upływa jego termin, będzie ono ustalane na koniec roku. 

 Ustawa ma wejść w życie po dwóch tygodniach od ogłoszenia, możliwe, że nastąpi to już w połowie 2018 roku. 

Sukcesja firm w 2018 roku

Gotowy jest projekt nowej ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej przygotowany przez Ministerstwo Rozwoju. Nowe regulacje zakładają m.in. eliminację braku możliwości płynnej kontynuacji rozliczeń podatkowych. Zmiana jest ważna, dotyczy również dziedziczenia przez nieformalnych partnerów.
Sukcesja to przejście praw i obowiązków na następcę prawnego, co oznacza w praktyce zachowanie ciągłości funkcjonowania firmy, pomimo zmiany pokoleniowej.
Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim firm rodzinnych, które prowadzone są na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).

 „Podstawowym celem regulacji jest zapewnienie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy, mając na uwadze, że przedsiębiorstwo należy postrzegać jako dobro prawne, mające nie tylko wartość majątkową, ale także społeczną” – tak to ujęto uzasadnieniu projektu.

 W projekcie przewidziano m.in. kilka zmian w prawie podatkowym. 
Wprowadzony ma zostać nowy „rodzaj” podatnika niektórych podatków – przedsiębiorstwa w spadku. Jednocześnie nowe przepisy pozwolą na utrzymanie ciągłości rozliczeń podatkowych w zakresie podatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czyli głównie podatku od towarów i usług (VAT), podatku dochodowego oraz podatku akcyzowego. 
Po wejściu w życie nowej ustawy możliwe ma być również posługiwanie się numerem NIP zmarłego przedsiębiorcy przez przedsiębiorstwo w spadku. Uregulowane mają zostać też odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe i zasady prowadzenia rachunkowości w związku z działalnością danego przedsiębiorstwa w czasie od śmierci przedsiębiorcy do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. 

 Ministerstwo Rozwoju proponuje utworzenie instytucji zarządcy sukcesyjnego. Takim zarządcą będzie mogła zostać osoba wyznaczona przed śmiercią przez właściciela firmy. 
Jeśli jednak właściciel nie zdąży wyznaczyć zarządcy, to po jego śmierci będą mogły to zrobić inne osoby, np. małżonek za zgodą wszystkich znanych spadkobierców. Zarządcą będzie mogła zostać dowolna osoba, np. spadkobierca albo profesjonalny menedżer. 
Będzie mógł podejmować wszystkie decyzje dotyczące firmy, jednak gdyby chciał np. sprzedać cenną nieruchomość czy linię produkcyjną, będzie potrzebował zgody spadkobierców lub sądu. 
Zarząd sukcesyjny będzie mógł trwać dwa lata, przy czym sąd będzie mógł przedłużyć go do pięciu lat.
 Zakończy się, gdy spadkobiercy ostatecznie podzielą majątek. 
W firmie, którą przejmie zarządca, będą utrzymane kontrakty cywilnoprawne oraz umowy o pracę. 
Utrzymane będą też decyzje administracyjne. Nadal więc będą obowiązywały koncesje i zezwolenia, które wydali urzędnicy za życia założyciela firmy. Dodatkowo w ustawie zapisano pewne ulgi dla następców, którzy ostatecznie przejmą firmę. 
Następca – niezależnie, czy był spokrewniony ze zmarłym właścicielem czy nie, będzie zwolniony od podatku od spadków i darowizn (nawet 20 proc.) z tytułu nabycia firmy. Obecnie takie zwolnienie przysługuje tylko najbliższej rodzinie zmarłego. 
 Wprowadzenie zmian przewiduje projekt ustawy (z dnia 14 lipca 2017 r.) o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej , a nowa ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2018 r.


W lipcu 2017 weszła w życie nowelizacja Kodeksu karnego. 

13 lipca 2017 r. weszły w życie zmiany w Kodeksie karnym a także w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich i w Kodeksie postępowania karnego.

 Wprowadzono obowiązek zgłaszania do organów ścigania przypadków wykorzystania seksualnego małoletnich, a także niektórych innych przestępstw.

 Najważniejszym założeniem nowelizacji jest zwiększenie poziomu ochrony małoletnich a także osób nieporadnych ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny. Będzie się to odbywało dzięki dodaniu do art. 240 Kodeksu karnego przestępstwa spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu oraz niektórych przestępstw natury seksualnej. 

Ustawodawca zwiększa również karalność niektórych innych przestępstw, a zwłaszcza tych wymierzonych przeciwko wolności, rodzinie lub opiece, małoletnim oraz osobom nieporadnym ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny. 
 Art . 240 k.k. wyznacza prawny obowiązek informowania organów ściągania którego brzmienie zostało rozszerzone , a także art. 304 Kodeksu postępowania karnego .Ten obowiązek dotyczy tylko niektórych przestępstw.
 Z art. 304 k.p.k. wynika, że obowiązek zawiadomienia Policji lub prokuratora o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma każda osoba.

 Do 13 lipca, pochodzący z art. 240 k.k. obowiązek informowania organów ścigania o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego dotyczy przestępstwa dotyczył przestępstw wymienionych w tym artykule, a aktualnie dodano przestępstwa: 
- ciężkiego uszczerbku na zdrowiu; 
 - zgwałcenia (wspólnie z inną osobą lub wobec małoletniego poniżej 15 lat lub wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry) – również ze szczególnym okrucieństwem;
 - wykorzystania seksualnego bezradności, niepoczytalności; 
- seksualnego wykorzystania małoletniego (pedofilii). 

 W przypadku niepoinformowaniu organu ścigania pomimo posiadania informacji o karalnym przygotowaniu lub usiłowaniu popełnienia w/w przestępstw, grozi kara pozbawienia wolności do lat 3. W przypadku pedofilii obowiązek informowania dotyczy przestępstw, o których dowiedziano się po 13 lipca, ale mogły być popełnione także przed tą datą. 
Obowiązek zawiadomienia dotyczy co do zasady każdego kto posiada odpowiednie informacje. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu dowiedział się duchowny w trakcie spowiedzi. W każdym innym przypadku taki duchowny będzie miał obowiązek informowania organów ścigania. Karalności nie będzie podlegać także osoba pokrzywdzona na skutek jednego z w/w przestępstw, jeżeli zaniecha zawiadomienia o tym czynie. 


Przedawnienie roszczeń. ( PRAWO CYWILNE ) jest instytucją prawa cywilnego i reguluje ją Kodeks cywilny w art. 117-125. 
USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).   

 Tytuł VI. PRZEDAWNIENIE ROSZCZEŃ Art. 117. [Zarzut przedawnienia]  § 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.  § 2. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.  § 3. (skreślony).    
Art. 118. [Długość terminów przedawnienia] Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.    
Art. 119. [Skracanie i przedłużanie terminów przedawnienia] Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.  
  Art. 120. [Rozpoczęcie biegu przedawnienia]  § 1. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.  § 2. Bieg przedawnienia roszczeń o zaniechanie rozpoczyna się od dnia, w którym ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, nie zastosował się do treści roszczenia.   
 Art. 121. [Zawieszenie biegu przedawnienia] Bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu:  1) co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom - przez czas trwania władzy rodzicielskiej;  2) co do roszczeń, które przysługują osobom nie mającym pełnej zdolności do czynności prawnych przeciwko osobom sprawującym opiekę lub kuratelę - przez czas sprawowania przez te osoby opieki lub kurateli;  3) co do roszczeń, które przysługują jednemu z małżonków przeciwko drugiemu - przez czas trwania małżeństwa;  4) co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju - przez czas trwania przeszkody.    
Art. 122. [Wstrzymanie zakończenia przedawnienia]  § 1. Przedawnienie względem osoby, która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od ustanowienia dla niej przedstawiciela ustawowego albo od ustania przyczyny jego ustanowienia.  § 2. Jeżeli termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata, jego bieg liczy się od dnia ustanowienia przedstawiciela ustawowego albo od dnia, w którym ustała przyczyna jego ustanowienia.  § 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio do biegu przedawnienia przeciwko osobie, co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia.  
  Art. 123. [Przerwanie biegu przedawnienia]  § 1. Bieg przedawnienia przerywa się:  1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia; 2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.  § 2. (skreślony).   
 Art. 124. [Bieg przedawnienia po przerwie]  § 1. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.  § 2. Jednakże w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie nie zostanie zakończone.  
  Art. 125. [Terminy przedawnienia po wydaniu orzeczenia]  § 1. Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.  § 2. (skreślony).  


  Czytając uważnie przepisy, widzimy, iż Kodeks cywilny wprowadza zasadę, że przedawniają się tylko roszczenia majątkowe.  
  Zawsze należy pamiętać, że roszczenia nie majątkowe nie mogą się przedawniać.    Nie przedawniają się roszczenia ze stosunków rodzinno-osobistych a także roszczenia o ochronę dóbr osobistych.    Zasadą jest, że roszczenia majątkowe się przedawniają.  

Jednakże i wśród roszczeń majątkowych istnieją, takie które się nie przedawniają, ale o tym, że roszczenie majątkowe się nie przedawnia musi stanowić wprost ustawa i generalnie jest to kodeks cywilny.    

Do roszczeń majątkowych, które się nie przedawniają zaliczamy przede wszystkim:  
 1.Roszczenie o zniesienie współwłasności. 
 2.Roszczenie wydobywcze (roszczenie windykacyjne) wynikające z własności nieruchomości. 
3.Roszczenie negatoryjne (o zaprzestanie naruszeń) wynikające z własności nieruchomości.    Istnieją roszczenia, które się nie przedawniają, a wygasają. To wyjątkowe sytuacje . - przekroczenie granicy nieruchomości przy budowie domu - rękojmią za wady fizyczne budynku. Wszystkie inne roszczenia się przedawniają.   

 Terminy przedawnień. 
   Roszczenia majątkowe przedawniają się co do zasady po dziesięciu latach.  
  Początek biegu przedawnienia to dzień, kiedy roszczenie stało się wymagalne.    Z tego też wynika kolejna zasada, że nie mogą przedawnić się roszczenia nie wymagalne.    
Termin przedawnienia biegnie od dnia wymagalności a więc od momentu gdy dłużnik zobowiązany był do spełnienia swojego świadczenia . 
   Ustawa czasem przewiduje inny termin rozpoczęcia biegu przedawnienia.   

 Otóż roszczenia okresowe (powtarzalne) przedawniają się z upływem lat 3.  
  Podobnie roszczenia wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej przedawniają się z upływem 3 lat.   
 Przepisy dotyczące poszczególnych umów przewidują oddzielne terminy przedawnienia.  
  I tak roszczenia:  - z umowy sprzedaży przedawniają się z upływem lat 2 (ale dotyczy to tylko roszczeń przedsiębiorców),  
- z umowy o dzieło z upływem lat 2 (od kiedy dzieło zostało oddane lub miało być oddane), 
 - z umowy najmu z upływem 1 roku,  
- z umowy użyczenia upływem 1 roku,  
- z umowy rachunku bankowego z upływem lat 2, 
 - z umowy zlecenia z upływem lat 2.    

Przerwanie biegu przedawnienia.   
 Bieg przedawnienia przerywa się:  
- przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, 
 - przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje,  
- przez wszczęcie mediacji.   
 Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.    Jednak w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie nie zostanie zakończone.    Ponadto roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy.  
 Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o takie świadczenie okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.    Natomiast zawieszenie biegu przedawnienia powoduje inne skutki. 
 W podanym przez ustawę czasie bieg przedawnienia nie rozpoczyna się a jeśli już się rozpoczął nie wlicza się go do tego biegu.   
 Skutki przedawnienia.   
 Przedawnionych roszczeń można dochodzić.  Jednakże po upływie terminu przedawnienia ten przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia.  Mówiąc wprost nie musi spełniać takiego roszczenia. Należy pamiętać, że podczas toczącego się sporu sąd nie bierze pod uwagę z urzędu upływu terminu przedawnienia. Aby dana strona zwolniła się od obowiązku świadczenia musi zarzut przedawnienia podnieść samodzielnie.    Dodatkowe kwestie.  
Strona może zrzec się zarzutu przedawnienia.    Może to nastąpić jednak dopiero po dniu wymagalności roszczenia. Nie potrzeba żadnej szczególnej formy prawnej dla takiego zrzeczenia. Strony czynnością prawną (w szczególności umową) nie mogą przedłużać i skracać terminu przedawnienia. 


Karta Polaka i zmiany w Ustawie O Karcie Polaka ( Ukraina)
   Karta Polaka jest dokumentem potwierdzającym przynależność do Narodu Polskiego.    Posiadaczowi Karty przysługują uprawnienia wynikające z ustawy o karcie Polaka uchwalonej przez Sejm 07 września 2007 roku.    Osoba, która ma Kartę Polaka: 
 - może bez opłat otrzymać wizę pobytową długoterminową uprawniającą do wielokrotnego przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej; 
 - może podejmować na terenie Rzeczypospolitej Polskiej legalną pracę bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę; 
 - może prowadzić w Polsce działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy; 
 - może w Polsce korzystać z bezpłatnego systemu oświaty; 
- może w stanach nagłych korzystać w Polsce z bezpłatnej opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak obywatele polscy; 
 - może za darmo zwiedzać muzea państwowe w Polsce; 
 - może w pierwszej kolejności ubiegać się o środki finansowe z budżetu państwa polskiego lub z budżetu samorządów gmin w Polsce przeznaczone na wspieranie Polaków za granicą.    
Ważne : Posiadacz Karty Polaka nie uzyskuje polskiego obywatelstwa i nie ma prawa do osiedlenia się (stałego pobytu) w Polsce.    

Karta Polaka nie zastępuje wizy i nie uprawnia do przekraczania granicy.  
  Komu może być przyznana Karta Polaka:    
Karta Polaka może zostać przyznana osobie, posiadającej w dniu złożenia wniosku obywatelstwo jednego z państw dawnego ZSRR, bądź posiadającej status bezpaństwowca w jednym z tych krajów, i spełni łącznie następujące warunki: - wykaże swój związek z polskością przez przynajmniej podstawową znajomość języka polskiego, który uważa za język ojczysty oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji i obyczajów; 
 - w obecności konsula Rzeczypospolitej Polskiej złoży pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego; 
 - wykaże, że co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej lub posiadało obywatelstwo polskie albo przedstawi zaświadczenie upoważnionej organizacji polskiej na Ukrainie, potwierdzające aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej przez okres co najmniej ostatnich 3 lat.   

 Organizacjami upoważnionymi do wystawiania takiego zaświadczenia na Ukrainie są:  Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie oraz Związek Polaków na Ukrainie.   

 Komu nie może zostać przyznana Karta Polaka?  
  Osobie która posiada obywatelstwo polskie lub zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej (posiada kartę stałego pobytu).    Nie mogą uzyskać Karty Polaka osoby repatriowane (przesiedlone) z terytorium Polski na mocy umów zawartych przez Polskę w latach 1944-1957 z republikami radzieckimi Białorusi, Litwy i Ukrainy oraz z ZSRR, do jednego z tych państw.
    Dnia 13 maja 2016 r. Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy o Karcie Polaka.  Ustawa została opublikowana 1 czerwca 2016 r. i wejdzie w życie 2 września 2016 r. , zaś niektóre przepisy wejdą w życie od 1 stycznia 2017 r.    Ustawa dokonuje szeregu zmian w dotychczasowych przepisach wprowadzając nowe rozwiązania.    Ustawodawca wprowadził szereg rozwiązań ułatwiających podjęcie decyzji o osiedleniu się w Polsce.   
 Posiadacze Karty Polaka będą mogli otrzymać zezwolenie na stały pobyt i kartę stałego pobytu za darmo.   
 Otrzymując je będą musieli jednak zwrócić Kartę Polaka.    
Osoby, które na podstawie posiadanej Karty Polaka otrzymają prawo do osiedlenia się na terenie Polski, otrzymują także prawo by po roku od otrzymania karty stałego pobytu ubiegać się o uznanie za obywatela polskiego.  
  Członkowie rodziny posiadacza Karty Polaka, którzy sami nie posiadają Karty otrzymać będą mogli wizę umożliwiającą wjazd do Polski, a następnie zgodnie z zasadą łączenia rodzin wystąpić o pozwolenie na pobyt czasowy, który następnie uprawniał będzie na ogólnych zasadach do uzyskania pobytu stałego.   
 Posiadacze Karty Polaka, którzy złożą w urzędzie wojewódzkim wniosek o zezwolenie na stały pobyt będą mogli ubiegać się o przyznanie świadczenia pieniężnego na okres do 9 miesięcy – świadczenie to przyznawać i wypłacać będzie starosta powiatu, na terenie którego osoba zamieszkała.    Świadczenie przysługiwać będzie na każdego członka rodziny wnioskodawcy, przy czym w ciągu pierwszych trzech miesięcy wnioskodawca i jego małżonek otrzymają świadczenie w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, zaś na każde dziecko połowę tej kwoty, w kolejnych miesiącach świadczenie będzie wynosić 60% ww. wysokości – czyli odpowiednio 30% i 15% minimalnego wynagrodzenia.  
  Możliwość ubiegania się o świadczenie pieniężne przysługiwać będzie od 1 stycznia 2017 r.   
Świadczenie pieniężne wypłacane będzie w celu ułatwienia utrzymania się w Polsce w pierwszych miesiącach po osiedleniu i nie będzie zależne od uzyskiwania innych dochodów w tym okresie.    Ponadto osoby, które na podstawie przepisów o pomocy społecznej otrzymywać będą innego rodzaju świadczenia nie będą one wliczać ww. świadczenia do uzyskiwanego dochodu.    Możliwość odebrania świadczenia wynikać będzie jedynie z ewentualnego otrzymania odmowy przyznania prawa do stałego pobytu.   
 Ze względu na ograniczone możliwości budżetowe świadczenie pieniężne wypłacane będzie do wyczerpania środków zaplanowanych w rezerwie budżetowej na ten cel.    
Szczegółowe regulacje dotyczące zasad wypłacania świadczenia oraz wzorów wniosku o jego przyznanie zostaną wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji po wejściu w życie przepisów ustawy.    

Inną zmianą w ustawie jest przyznanie Radzie Ministrów uprawnienia do wskazania wybranych wojewodów jako organów przyjmujących i rozpatrujących wnioski o przyznanie Karty Polaka od obywateli niektórych państw.    
Przepisy te wejdą w życie 1 stycznia 2017 r., wtedy też Rada Ministrów wyda stosowne rozporządzenie. Które urzędy wojewódzkie i wobec obywateli których państw, otrzymają ww. uprawnienie zostanie podjęta decyzja po zakończeniu wszelkich prac.  
  Nowelizacja ustawy wprowadza też szereg zmian organizacyjnych dotyczących kwestii procedur administracyjnych – większość aktów wykonawczych wydawanych dotychczas przez Prezesa Rady Ministrów lub Radę Ministrów wydawać będzie koordynujący pracę konsulów Minister Spraw Zagranicznych.  MSZ będzie też odpowiadać za obsługę Rady ds. Polaków na Wschodzie (organu odwoławczego w procedurze o przyznanie Karty Polaka) oraz za prowadzenie przewidzianych w ustawie rejestrów Kart Polaka.  
  Wszystkie zmiany w ustawie o Karcie Polaka można poznać czytając treść nowelizacji: http://dziennikustaw.gov.pl/du/2016/753/1 Wiza dla posiadacza Karty Polaka.    Osoby posiadające Kartę Polaka mogą ubiegać się o wydanie bezpłatnej wizy krajowej (polskiej) - ważnej na rok z okresem pobytu 365 dni.  Przykłady powodów odmowy wydania Karty Polaka:  - wnioskodawca nie spełnia głównych warunków przyznania Karty Polaka (przynależność do Narodu Polskiego, podstawowa znajomość języka polskiego oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji i zwyczajów). 
 - wnioskodawca złożył wniosek lub dołączył do niego dokumenty zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje; 
 - wnioskodawca w rozmowie przed konsulem zeznał nieprawdę lub zataił prawdę lub w celu użycia jako autentyczny, podrobił lub przerobił dokument albo użył takiego dokumentu jako autentycznego; 
 - wnioskodawca repatriował się z Polski na podstawie umów zawartych przez Polskę w latach 1944-1957 z radzieckimi republikami Białorusi, Ukrainy, Litwy lub z b. ZSRR do jednego z tych państw;  
- wnioskodawca nabył obywatelstwo polskie lub zezwolenie na osiedlenie się w Polsce (tj. kartę stałego pobytu).    Również - przemawiają za tym względy obronności, bezpieczeństwa albo ochrony porządku publicznego RP; wnioskodawca działa lub działał na szkodę podstawowych interesów RP.    Od decyzji odmownej konsula przysługuje odwołanie, które wnosi się za pośrednictwem konsula w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji, do Rady ds. Polaków na Wschodzie. 

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza.   

Z dniem 18 października 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.539).   
 Do dnia 18 października 2015 r. spadkobierca bierny tzn. nie składający oświadczenia w sprawie przyjęcia spadku nabywał spadek wprost, odpowiadając za długi spadkowe w pełnej wysokości.    Po tej dacie taka osoba nabywa spadek z dobrodziejstwem inwentarza.  
Wynika to ze zmiany przepisu art. 1015 § 2 k.c., który otrzymał brzmienie: § 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.   
 Przedmiotowa ustawa uchyliła przepis art. 1016 k.c., stanowiący, iż jeżeli jeden ze spadkobierców przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, uważa się, że także spadkobiercy, którzy nie złożyli w terminie żadnego oświadczenia, przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza. 
   Po 18 października 2015 r. przepis ten stał się zbędny.    
Kolejną zmianą objęty został przepis art. art. 1031§ 2 k.c.   Otrzymał on treść: § 2. W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.    Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi.   
 Ustawodawca zdecydował się wprowadzić do porządku prawnego instytucję wykazu inwentarza, będącego dokumentem o charakterze całkowicie prywatnego wykazu sporządzanym przez samego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.  
  Zgodnie z przepisem art. 10311 § 1 k.p.c. spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, zapisobierca windykacyjny lub wykonawca testamentu mogą złożyć w sądzie albo przed notariuszem wykaz inwentarza.    
Wykaz inwentarza składany przed notariuszem zostaje objęty protokołem.  §2.Wykaz inwentarza może zostać złożony wspólnie przez więcej niż jednego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.  § 3.W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnia się przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a także długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili otwarcia spadku.  §4.W razie ujawnienia po złożeniu wykazu inwentarza przedmiotów należących do spadku, przedmiotów zapisów windykacyjnych lub długów spadkowych pominiętych w wykazie inwentarza składający wykaz uzupełnia go.    
Do uzupełnienia wykazu stosuje się przepisy dotyczące składania wykazu inwentarza.  

  Z wyżej podanych przepisów wynika, iż sporządzenie wykazu inwentarza nie ma charakteru obligatoryjnego, niemniej jednak jego sporządzenie leży w interesie osób odpowiedzialnych za długi spadkowe.   
 Wykaz może być złożony przed sądem lub przed notariuszem.  
  Znowelizowany art.§1 k.c. stanowi, iż spadkobierca, który złożył wykaz inwentarza spłaca długi spadkowe zgodnie ze złożonym wykazem.  Nie może jednak zasłaniać się brakiem znajomości wykazu inwentarza złożonego przez innego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu.  § 2 tego artykułu stanowi, iż od chwili sporządzenia spisu inwentarza spadkobierca spłaca długi spadkowe zgodnie ze sporządzonym spisem.    Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zapisobierców windykacyjnych i wykonawców testamentu.   
 Zgodnie z art. 1032 § 1 k.c. , spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacił niektóre długi spadkowe, a nie wiedział i przy dołożeniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za niespłacone długi spadkowe tylko do wysokości różnicy między wartością stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów spadkowych, które spłacił.    § 2. Spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacając niektóre długi spadkowe, wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za te długi ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe.  
  Nie dotyczy to spadkobiercy niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych oraz spadkobiercy, co do którego istnieje podstawa do jego ubezwłasnowolnienia.  

 Znowelizowane przepisy stosuje się tylko do spadków otwartych od dnia 18 października 2015 r.    Spadki otwarte przed tą datą będą nabywane przez spadkobierców nie składających oświadczenia w przedmiocie przyjęcia spadku wprost, czyli z pełną odpowiedzialnością za długi spadkowe. 

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza a odrzucenie spadku.  

   Spadek – to w zasadzie wszelkie prawa i obowiązki o charakterze majątkowym, które należą do spadkodawcy w chwili jego śmierci.   
 Mimo majątkowego charakteru nie należą jednak do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. 

   Do spadku należą na przykład: własność i współwłasność rzeczy, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, środki na rachunkach bankowych (nieobjęte dyspozycją na wypadek śmierci – w ograniczonej wysokości).   
 Do spadku należą także: prawo pierwokupu lub odkupu, autorskie prawa majątkowe, prawo do patentu, obligacje, prawa i obowiązki wspólników spółek osobowych, udziały i akcje spółek kapitałowych (chyba że z treści umów lub statutów wynikają ograniczenia) i w zasadzie także prawa i obowiązki wynikające z umowy przedwstępnej oraz inne. 
Są to tzw. „aktywa” spadku.    Ale oprócz nich spadek obejmuje również „pasywa”, czyli długi spadkowe. 
 To przede wszystkim zobowiązania (do zwrotu zaciągniętych kredytów i pożyczek lub pobranych zaliczek albo niezrealizowane wypłaty zasądzonych od spadkodawcy odszkodowań).   
 Także obowiązek wykonania zapisów i poleceń, wypłaty zachowku, jak również koszty ostatniej choroby i pogrzebu spadkodawcy w zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom środowiska, a nadto koszty postępowania spadkowego bądź notarialnego poświadczenia dziedziczenia. 

   W praktyce zdarzają się często sytuacje, iż długi spadkowe przewyższają aktywa spadku.  Jednakże nabycie spadku z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) nie jest definitywne.   
 Każdy spadkobierca, niezależnie od tytułu powołania, a więc zarówno testamentowy, jak i ustawowy, może spadek przyjąć lub odrzucić.  
  Spadkobierca może przyjąć spadek wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza.   
 Proste przyjęcie spadku oznacza, że spadkobierca przyjmuje spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe. Odpowiada zatem za te długi całym swoim majątkiem (w tym odziedziczonym), bez ograniczenia tej odpowiedzialności.  

  Spadkobierca może jednak spadek przyjąć z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe. To przyjęcie spadku „z dobrodziejstwem inwentarza”.    Spadkobierca, który spadek przyjął z dobrodziejstwem inwentarza, także ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe całym swoim majątkiem, ale wysokość tej odpowiedzialności ograniczona jest do wysokości aktywów spadku.

Zbiory dokumentów. 
 Co to są zbiory dokumentów? 

 Gdy nieruchomość nie ma księgi wieczystej, we właściwym dla danej nieruchomości sądzie rejonowym, możemy odnależć zbiór dokumentów, który dotyczy jej stanu prawnego, czyli dokumenty takie jak umowy, decyzje, postanowienia sądowe i dokumenty geodezyjne.   Zbiory dokumentów powstawały do końca grudnia 1983 roku. 
Od tej daty złożenie do takiego zbioru dokumentu dotyczącego prawa własności powodowało już założenie dla określonej w nim nieruchomości nowej księgi wieczystej.  
  Zbiorów dokumentów nie można mylić z aktami prowadzonymi przy każdej księdze wieczystej.  Niektóre nieruchomości zamiast księgi wieczystej mają założony przed laty zbiór dokumentów.    
Takie zbiory prowadzone są dla tych nieruchomości, które nie mają jeszcze założonej księgi wieczystej. Wynika z nich stan prawny nieruchomości, czyli stan własności i wszelkie obciążenia. Aktualnie dla nieruchomości nie zakłada się nowych zbiorów dokumentów, lecz tylko księgi wieczyste. Jednak te zbiory które nadal istnieją, zachowują znaczenie prawne. 

Zbiory dokumentów 

 Jak postępować, gdy działka, którą chcemy kupić, bądź zbyć nie ma księgi? 

Powinniśmy ustalić, czy istnieją dokumenty, które mogą wskazywać kto jest jej właścicielem. Są to np. postanowienia sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku, o dziale spadku lub zasiedzeniu, akty własności ziemi, akty nadania, decyzje administracyjne o zwrocie nieruchomości, umowy przeniesienia własności gospodarstw, zawierane przed naczelnikiem gminy w latach 1978-1982. 
Warto też udać się do sądu rejonowego ( w którym teoretycznie księga miałaby być prowadzona) i uzyskać zaświadczenie, że dla przedmiotowej nieruchomości nie ma księgi ani zbioru dokumentów. Także w organach prowadzących ewidencję gruntów i budynków, możemy otrzymać informację o braku księgi, która winna znajdować się na wydawanych przez ten podmiot dokumentach potrzebnych do założenia księgi - wypisie z rejestru gruntów i wyrysie z mapy ewidencyjnej. Dopuszczalne są transakcje bez księgi wieczystej, najbezpieczniej jednak przed kupnem nieruchomości zażądać, by sprzedający najpierw ją założył. Tylko wtedy będzie nas chroniła rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.   
W dniu 28 listopada 2013 roku zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 2013 roku w sprawie prowadzenia zbioru dokumentów dla nieruchomości, które nie mają założonych ksiąg wieczystych albo których księgi wieczyste zaginęły lub uległy zniszczeniu, oraz postępowania w tych sprawach. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 grudnia 2013 roku. 

Zrzeczenie się dziedziczenia

Od odrzucenia spadku, które jest czynnością prawną jednostronną, dokonywaną tylko po śmierci spadkodawcy, należy odróżnić zrzeczenie się dziedziczenia, które jest umową,zawieraną przez przyszłego spadkodawcę z przyszłym spadkobiercą, na przykład rodzic z dzieckiem, które zostało już przez niego wyposażone.    
Umowę tę można zawrzeć jedynie za życia przyszłego spadkodawcy i jedynie w formie aktu notarialnego. Skutkiem zrzeczenia się dziedziczenia jest wyłączenie zrzekającego się – a także, o ile nic innego nie postanowiono w umowie, jego zstępnych (dzieci, wnuki) – od dziedziczenia, tak jakby nie dożył on otwarcia spadku.

Odrzucenie spadku 

 Odrzucenia spadku może dokonać każdy spadkobierca testamentowy i ustawowy.    
Odrzucenie spadku rozważyć należy np. przy licznych długach i niewielkiej wartości spadku - gdy nie warto przyjmować spadku z dobrodziejstwem inwentarza oraz gdy chcemy udział spadkowy przekazać innym członkom rodziny (spadkobiercom ustawowym) bez konieczności przeprowadzania działu spadku.   
 Spadkobierca powołany do spadku zarówno z mocy testamentu ,jak i z mocy ustawy może spadek odrzucić jako spadkobierca testamentowy, a przyjąć spadek jako spadkobierca ustawowy. 
 Jest to uzasadnione np. w sytuacji, w której testament narzuca na spadkobiercę testamentowego obowiązek wykonania zapisów lub poleceń, którym spadkobierca może nie podołać. 
  Spadkobierca, który odrzuca spadek, traktowany jest tak jakby nie dożył jego otwarcia (dnia śmierci spadkodawcy). Oznacza to, że jego udział spadkowy: 
- przypada jego dzieciom – jeśli je miał w momencie otwarcia spadku, 
- pozostałym spadkobiercom ustawowym – jeśli spadkobierca ustawowy nie miał zstępnych.   

Jeśli chcemy uniknąć sytuacji, w której nasze dzieci musiałyby przyjąć spadek zamiast nas (po odrzuceniu) muszą również odrzucić spadek. Jeśli są nieletnie – należy zrobić to w ich imieniu, tylko za zgodą sądu rodzinnego.   
 Oświadczenie o przyjęciu (odrzuceniu) spadku może być złożone na kilka sposobów: 
 - przed notariuszem- przekazuje on później oświadczenie do sądu spadku (niedopuszczalne po przekroczeniu terminu); 
 - przed sądem: - ustnie do protokołu 
- pisemnie, z podpisem urzędowo poświadczonym.    

W przypadku wysłania takiego oświadczenia drogą pocztową liczy się data stempla pocztowego na liście poleconym.    
Oświadczenie może być również przez pełnomocnika- pełnomocnictwo musi być jednak sporządzone z podpisem urzędowo (np. notarialnie) poświadczonym. Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone jedynie w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkodawca dowiedział się o tytule swego powołania do spadku (testament lub ustawa), i nie może być odwołane.  Oświadczenie można złożyć przed sądem lub notariuszem. Podkreślić należy, że termin 6 miesięcy liczy się nie od otwarcia spadku, lecz od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się, że jest spadkobiercą.    Najczęściej pokrywa się to z datą śmierci, ale nie zawsze. Mogą zdarzyć się sytuacje w których spadkobierca odrzuci spadek nawet po latach.  Jeśli spadkobierca nie złożył żadnego oświadczenia lub przyjął spadek – który lepiej było by odrzucić (lub przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza)- może to zrobić o ile oświadczenia (lub brak oświadczenia) wynikały z błędu lub groźby.    Ta sama metoda działa jeśli chce się uniknąć skutków odrzucenia spadku, w sytuacji odrzucenia spadku w wyniku błędu lub groźby. Wycofanie się ze skutków złego oświadczenia ma swój termin: 
 - w przypadku błędu – rok od daty jego wykrycia; 
- w przypadku groźby – rok od czasu ustania obawy. 
 W przypadku błędu – pamiętać należy, że aby skutecznie powołać się na błąd musi on być istotny, czyli uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści.  
  Uchylenie się od skutków oświadczenia woli w przedmiocie spadku musi nastąpić przed sądem. Jeśli wszyscy spadkobiercy ustawowi nie mogą lub nie chcą przyjąć spadku przypada on gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarbowi Państwa. 

Zmiany w roku 2017 - umowa zlecenia 

 Umowa-zlecenie jest umową cywilnoprawną. 
Oznacza to, że przy jej zawieraniu, wykonywaniu, rozwiązywaniu czy rozstrzyganiu wszelkich sporów zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego (konkretnie art. 734-751). 
Przez umowę-zlecenie należy rozumieć zobowiązanie jednej osoby (zleceniobiorcy) do wykonania określonej czynności prawnej (np. pracy) dla innego podmiotu (zleceniodawcy), na warunkach określonych w umowie.  
 Od początku roku 2017 przy umowach-zleceniach oraz umowach o świadczenie usług, do których stosowane są przepisy o zleceniu, obowiązuje minimalna stawka godzinowa. 
Wprowadza ją ustawa z 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw.    
Regulacje te nie odnoszą się m.in. do umów o dzieło i agencyjnych. Nowa stawka ma zastosowanie do zleceń zawieranych zarówno z osobami nieprowadzącymi działalności gospodarczej, jak i z przedsiębiorcami, o ile sami nie zatrudniają pracowników, ani też nie współpracują ze zleceniobiorcami.  
  Jednak nie odnosi się do wszystkich umów – nie obejmuje np. tych, w których wynagrodzenie określono prowizyjnie, o ile zostaną spełnione dodatkowe warunki ustawowe.   
 Minimalna stawka godzinowa w umowach-zleceniach wynosi 13 zł. Nowelizacja przewiduje, że wysokość wynagrodzenia zleceniobiorcy powinna być ustalona w umowie w taki sposób, aby za każdą godzinę wykonania zlecenia nie było ono niższe niż wysokość minimalnej stawki godzinowej.    Zleceniobiorcy przysługuje roszczenie o wypłatę tej stawki, nawet jeżeli w umowie określono kwotę wynagrodzenia na niższym poziomie.  
  W przypadku gdy zlecenie zostanie przyjęte do wykonania wspólnie przez kilka osób, stawka minimalna odnosić się będzie do każdej z nich.    Przyjmujący zlecenie nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia w wysokości równej minimalnej stawce godzinowej ani przenieść prawa do tego wynagrodzenia na inną osobę.    
Wypłaty wynagrodzenia w kwocie wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej mają być dokonywane w formie pieniężnej. Ta część należności nie może być zrealizowana poprzez świadczenie inne niż pieniężne (np. towary oferowane przez zleceniodawcę).   

 Nie wprowadzono jednakże obowiązku realizowania całego wynagrodzenia w pieniądzu.   
 Minimalna stawka godzinowa przysługuje przyjmującemu zlecenie, to znaczy:  
- osobie fizycznej wykonującej działalność gospodarczą zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej , albo w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezatrudniającej pracowników lub niezawierającej umów ze zleceniobiorcami; 
- osobie fizycznej nie wykonującej działalności gospodarczej, która realizuje zlecenie na rzecz przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej, w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności. 

Nowe terminy odwołania do sądu pracy - rok 2017

 W roku 2017 ważne zmiany zarówno dla pracowników, jak i dla pracodawców przyniosła nowela art. 264 kodeksu pracy, nowela ta przede wszystkim wydłuża i ujednolica terminy wnoszenia odwołania do sądu pracy w sprawach dotyczących ustania stosunku pracy.  

   A mianowicie od 1 stycznia 2017 r. termin ten wynosi 21 dni dla:   
 - odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę liczony od doręczenia pisma wypowiadającego umowę (poprzednio wynosił 7 dni),   
 - żądania przywrócenia do pracy lub odszkodowania liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia lub od dnia wygaśnięcia umowy o pracę (poprzednio wynosił 14 dni),   
 - żądania nawiązania umowy o pracę liczony od dnia doręczenia zawiadomienia o odmowie przyjęcia do pracy (poprzednio wynosił 14 dni).  

  Ustawa zmieniająca zawiera również regulacje przejściowe.  Zgodnie z nimi, wydłużone terminy będą miały zastosowanie także do tych, które już biegły w dniu wejścia w życie nowelizacji. Czyli termin rozpoczęty i niezakończony najpóźniej 31 grudnia 2016 roku ulega odpowiedniemu przedłużeniu. 


Zmiany dla emerytów i rencistów w roku 2017

 Zmiany wprowadza ustawa z 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 28).    
Powołana wyżej ustawa od 1 października 2017 r. przywraca powszechny wiek emerytalny sprzed 1 stycznia 2013 r., wynoszący 
   - co najmniej 60 lat dla kobiet   
 - co najmniej 65 lat dla mężczyzn.   
 Prawo do emerytury uzyskają więc  wszystkie kobiety, które będą wtedy w wieku między 60 lat a 61 lat i 4 miesiące  i mężczyźni w wieku między 65 lat a 66 lat i 4 miesiące.

Od 1 marca 2017 roku – nawet 25 lat więzienia za fałszywe faktury VAT 

 Nowela wprowadza do Kodeksu karnego nowe kategorie przestępstw: wystawianie fikcyjnych faktur VAT oraz ich podrabianie i przerabianie w celu użycia jako autentycznych.    

W myśl ustawy, jeżeli fałszywa faktura służąca do wyłudzenia zwrotu VAT dotyczy towarów lub usług o wartości przekraczającej 5 milionów złotych, przestępstwo będzie zagrożone karą od 3 do 15 lat pozbawienia wolności.    
Gdy wartość towarów lub usług wskazanych w fałszywych fakturach przewyższać będzie 10 milionów złotych, sprawcom grozić będzie, tak jak w przypadku najpoważniejszych zbrodni, kara pozbawienia wolności w najcięższych wypadkach nawet na 25 lat więzienia.    
Ustawa, która ma wejść w życie 1 marca tego roku, przewiduje zmiany nie tylko w Kodeksie karnym lecz także w ustawach o policji, CBA, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej i kontroli skarbowej.   
 Instytucje te mają zyskać możliwość "prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych w przypadku najpoważniejszych typów czynów zabronionych" przewidzianych w noweli.    
Ustawodawca wprowadza również możliwość łagodniejszego potraktowania sprawcy, poprzez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, w wypadku ujawnienia przez niego wszystkich okoliczności przestępstwa oraz wskazania osób współdziałających, a w razie zwrócenia korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa – nawet odstąpienia od wymierzenia kary. 

Nowelizacja Kodeksu karnego, zaostrzająca kary dla kierowców. 

 1 czerwca 2017 roku weszła w życie nowelizacja Kodeksu karnego, zaostrzająca kary dla kierowców. 
Podwyższono kary za spowodowanie wypadku w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. 
  Za spowodowanie wypadku w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub jej ciężki uszczerbek na zdrowiu, do 1 czerwca 2017 roku kara za to przestępstwo wynosiła od 9 miesięcy do 8 lat więzienia.  
   Teraz dolna granica zagrożenia karą została podniesiona do 2 lat więzienia.  
  W takim przypadku sąd nie wyda wyroku w zawieszeniu, ponieważ art. 69 kodeksu karnego stanowi  § 1. Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. 




Copyright ©2017 Kancelaria Adwokacka, adw. Izabela Katarzyna Wąż All Rights Reserved.
Liczba odwiedzin: 47199
Ta strona może korzystać z Cookies.
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.

OK, rozumiem lub Więcej Informacji
Informacja o Cookies
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.
OK, rozumiem