Zbiór przepisów.

Przedawnienie roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie od ubezpieczyciela ( OC sprawcy).
Wtorek, Październik 19, 2021

Zgodnie z treścią art. 819 § 3 kodeksu cywilnego w przypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
Czyli co do zasady, przedawnienie roszczeń odszkodowawczych z tytułu umowy ubezpieczenia następuje z upływem 3 lat, zgodnie z treścią przepisu art. 819 § 1 k.c. 
Treść przepisu § 3 wskazanego wyżej przepisu stanowi, że w wypadku ubezpieczenia OC roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia we właściwych przepisach dotyczących odpowiedzialności za szkodę, która powstała w wyniku czynu niedozwolonego lub efekcie niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. 
Ten zapis odsyła nas do przepisu art. 442¹ § 1 k.c., który stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Zgodnie z tą regulacją, roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie co do zasady przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. 
Należy podkreślić, że obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, jeśli więc np. poszkodowany wcześniej dowiedział się o szkodzie niż o osobie zobowiązanej do jej naprawienia przedawnienie rozpoczyna bieg w terminie późniejszym.
Wspominany termin jednak nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie, które spowodowało szkodę.

Przedawnieniem jest okres po upływie którego, uprawniony nie może dochodzić roszczenia odszkodowawczego od ubezpieczyciela.

Przepis art. 442 § 2 k.c. został wprowadzony do kodeksu cywilnego 10 sierpnia 2007 roku, w wyniku uchylenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepisu art. 442 k.c. 
Poprzednio ustawodawca dopuszczał poszkodowanym możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych jedynie w terminie 10 letnim, co niejednokrotnie pozbawiało możliwości dochodzenia odszkodowań za szkody na osobie. 
Terminem istotnym z punktu widzenia odszkodowania ofiar wypadku, będzie stosownie do art. 442¹§ 2 k.c. możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu naprawienia szkody w terminie 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa. 
Szkoda musi wynikać ze zbrodni lub z występku. Dodatkowo przy obliczaniu terminu nie ma znaczenia moment, w którym poszkodowany dowiedział się o zdarzeniu powodującym szkodę, ponieważ w tym przypadku ustawodawca przyjął zasadę rozpoczęcia biegu terminu od momentu wystąpienia deliktu. 
Warunkiem przyjęcia, że czyn który spowodował powstanie szkody nosi znamiona przestępstwa jest doznanie obrażeń ciała przez poszkodowanego powyżej 7 dni, a nawet doznanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym. W takiej sytuacji gdy nastąpiła śmierć poszkodowanego uprawnienie do dochodzenia odszkodowania, posiadać będą najbliżsi poszkodowanego. 

W przypadku wystąpienia szkody na osobie osoby małoletniej, termin przedawnienia roszczenia nie może skończyć się wcześniej niż z upływem lat dwóch od uzyskania przez tą osobę pełnoletniości. 
W przypadku dochodzenia odszkodowania za szkody wyrządzone popełnieniem zbrodni oraz występku, nie jest konieczne uprzednie skazanie sprawcy zdarzenia. Jeśli brak jest wyroku skazującego, ustalenie, że do wypadku doszło w wyniku przestępstwa, następuje w oparciu o kryteria przewidziane w przepisach prawa karnego. Pogląd SN wyrażony w wyroku z dnia 18.12.2008 r. III CSK 193/08 ”Stwierdzenie przez sądy cywilny, że przestępstwo zostało popełnione, wymaga dokonania własnych ustaleń dotyczących podmiotowych i przedmiotowych znamion przestępstwa według zasad przewidzianych w prawie karnym”. 

Termin przedawnienia ulega przerwaniu po spełnieniu przesłanek wynikających z art. 123 k.c: 
- przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
- przez uznanie roszczenia przez osobą, przeciwko której roszczenie przysługuje; 
- przez wszczęcie mediacji. 
Dodatkowo stosownie do art. 819 §1 k.c. bieg terminu na przedawnienie roszczenia o świadczenie od ubezpieczyciela ulega przerwaniu przez zgłoszenie ubezpieczycielowi tego roszczenia. 
Bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie od ubezpieczyciela oświadczenie o przyznaniu bądź odmowie świadczenia. 
Ustawodawca dopuścił więc możliwość dochodzenia roszczeń za wypadek komunikacyjny sprzed wielu lat. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami kodeksu cywilnego termin ten wynosi 20 lat od daty zdarzenia, dotyczy to jednak tylko zdarzeń powstałych po 10 sierpnia 1997 roku.
Nadto, jak zwraca się uwagę w literaturze prawniczej, przerwanie biegu przedawnienia, które jest wynikiem czynności osoby uprawnionej, musi spełniać cztery następujące zasady: bezpośredniości, celowości, formalizmu oraz legalizmu. 

Czym jest dyspozycja ( bankowa ) na wypadek śmierci? 
Poniedziałek, Luty 3, 2020, 

 „Dyspozycja wkładem na rachunku bankowym na wypadek śmierci jego posiadacza” to narzędzie przewidziane w Prawie bankowym, będące jednocześnie odrębną regulacją od ogólnych zasad dziedziczenia. Mogą z niej skorzystać wyłącznie posiadacze następujących rachunków: kont oszczędnościowo-rozliczeniowych (przy czym muszą być to rachunki indywidualne, a nie wspólne), kont oszczędnościowych oraz rachunków terminowej lokaty oszczędnościowej.
 Nie można objąć dyspozycją dowolnej osoby. Krąg krewnych, którym można w ten sposób przekazać pieniądze, jest ściśle ograniczony i obejmuje: małżonka, rodzeństwo, wstępnych (rodzice, dziadkowie) i zstępnych (dzieci oraz wnuki). 
Posiadacz rachunku może uczynić zapis bankowy na rzecz wielu osób lub ograniczyć się do jednego członka rodziny. Może również złożyć dyspozycję wkładem w kilku różnych bankach, pod warunkiem, że posiada w nich rachunek. 
Dyspozycję można w dowolnym czasie odwołać lub zmienić. Zmiana może dotyczyć kwot, które przypadną poszczególnym krewnym lub polegać na wymianie beneficjentów . 
Obowiązuje limit kwotowy, co oznacza, że suma wypłat dla wszystkich wskazanych w dyspozycji krewnych nie może przekroczyć określonej kwoty. Łączna maksymalna wartość zapisu bankowego wynosi 20-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za ostatni miesiąc przed śmiercią posiadacza rachunku. 
Kwota ta co roku jest inna. Krótko mówiąc - opisany wcześniej limit wypłat obowiązuje w odniesieniu do wszystkich dyspozycji, a nie do każdej z nich oddzielnie.
 Nie może być również zwiększony w sytuacji, gdy posiadamy kilka rachunków oszczędnościowych, niezależnie od tego, czy są one prowadzone w jednym banku, czy też w różnych instytucjach. I wreszcie - liczba uposażonych osób także nie ma wpływu na zmianę limitu. Nieważne, czy wskażemy jednego krewnego czy więcej – do dyspozycji jest wyłącznie kwota stanowiącą dwudziestokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.
 Co ważne - kwoty z tytułu zapisu bankowego nie wchodzą do spadku po posiadaczu rachunku. Implikuje to, iż możemy na podstawie dyspozycji uzyskać wypłatę z rachunku zmarłego, jeszcze zanim zacznie się postępowanie spadkowe, a o przysługującym nam prawie do wskazanych w dyspozycji środków bank musi – zgodnie z prawem – nas zawiadomić albowiem w tym przypadku obowiązek informacyjny leży po stronie banku. 
Osoba wskazana przez posiadacza rachunku wydającego dyspozycję nie jest zobowiązana do jakichkolwiek świadczeń wobec spadkobierców, bez względu na to, czy sama należy do ich grona, czy też została wyłączona ze schedy spadkowej. Fakt, że wypłata na podstawie dyspozycji jest wyłączona spod reguł dziedziczenia, nie oznacza , że nie stosuje się do niej przepisów podatkowych. 
Dlatego ,w związku z nabyciem praw do wkładu oszczędnościowego po krewnym , należy fakt ten zgłosić do Urzędu Skarbowego. W tym celu składamy zeznanie podatkowe w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Za dzień ten uznaje się moment śmierci posiadacza rachunku. Ponieważ krąg osób, które można wskazać w dyspozycji, jest ograniczony do najbliższej rodziny, ta zaś jest zaliczana do „zerowej” grupy podatkowej, beneficjenci zapisu będą objęci przywilejem, jakim jest zwolnienie z podatku.
 Natomiast niedopełnienie tej formalności może skutkować, że otrzymana w ramach dyspozycji kwota będzie podlegać opodatkowaniu.

 Reforma procedury cywilnej, lipiec , sierpień 2019 rok. Przepisy przejściowe. 
Sobota, Sierpień 17, 2019, 

Przepisy przejściowe - w zakresie przepisów przejściowych ustawa przyjmuje jako zasadę stosowanie do spraw w toku ustawy nowej z zachowaniem waloru prawnego czynności już dokonanych. Z określonymi wyjątkami - we wskazanych w ustawie przypadkach, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, stosować się będzie przepisy w dotychczasowym brzmieniu. 
Te wyjątki dotyczą m. in.:
 1. przepisów regulujących postępowanie z wnioskami o wyłączenie sędziego złożonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. 
2. przepisów regulujących postępowanie z zażaleniem, apelacją, skargą kasacyjną i skargą na czynność referendarza sądowego w postępowaniach zapoczątkowanych wniesieniem tych środków odwoławczych. 
3. przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. 
Również do spraw wszczętych i niezakończonych nie stosuje się nowych regulacji dotyczących postępowania w sprawach gospodarczych oraz w sprawach w których wydano nakaz w postępowaniu upominawczym, rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym lub w elektronicznym postępowaniu upominawczym do czasu zakończenia postępowania w danej instancji podlegają one rozpoznaniu zgodnie z przepisami dotychczasowymi. 

Reforma procedury cywilnej - podstawowe zmiany c.d
Sobota, Sierpień 17, 2019, 
 Postępowanie międzyinstancyjne : 
1. w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w tym samym składzie, chyba że nie jest to możliwe lub powodowałoby to nadmierną zwłokę w postępowaniu. 
2. Wprowadzono jako zasadę, że sąd któremu sprawa została przekazana jak i sąd II instancji są związane oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku sądu II instancji. 
Natomiast zniesiono dotychczasową normę wskazującą, iż sądy są również związane wyrażonym w uzasadnieniu wskazaniem co do dalszego postępowania. Przyjęto , że sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie powinien być związany poglądem sądu odwoławczego co do tego, jak należy prowadzić postępowanie, natomiast jest związany oceną prawną sądu odwoławczego, o ile nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego albo po wydaniu wyroku sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy w uchwale wyraził odmienną ocenę prawną.
 Odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych.
 1. Ustawa przywraca odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych.Przyjmuje odnośnie do spraw gospodarczych zaostrzenie rygorów w tym postępowaniu,a w szczególności skrócenie terminów i ograniczenie możliwości dysponowania sprawą. 
Wprowadza zasadę, iż w zakresie postępowania w sprawach gospodarczych dowód z zeznań świadków , sąd może dopuścić jedynie wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. 
2. Nowym rozwiązaniem w zakresie wprowadzanych regulacji dotyczących postępowania w sprawach gospodarczych jest instytucja umowy dowodowej, mocą której strony mogą umówić się o wyłączenie określonych dowodów w postępowaniu w sprawie z określonego stosunku prawnego powstałego na podstawie umowy , a więc nie dotyczy to spraw o roszczenia z czynów niedozwolonych. 
Zmiany w innych postępowaniach odrębnych takich jak: 
1. nakazowe i upominawcze, elektroniczne postępowanie upominawcze oraz postępowanie uproszczone, 
2. ponadto - w niezbędnym zakresie wynikającym ze zmian wprowadzanych w przepisach ogólnych - także pozostałe, w tym postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. 
Opłaty na nowych zasadach.
 1. Regulacje przyjęte w uchwalonej ustawie wiążą się z wprowadzeniem zmian w 8 innych ustawach, w tym w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. 
Ustawa przewiduje, m. in. następujące zmiany: 
a) wprowadza odpłatność niektórych spośród czynności, które dotychczas były nieodpłatne (przykładem jest wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem czy oświadczenie o rozszerzeniu lub zmianie powództwa w sposób powodujący wzrost wartości przedmiotu sporu), 
b) określa wysokość opłaty stałej w sprawach o prawa niemajątkowe i niektóre prawa majątkowe w granicach od 30 zł do 10 000 zł,
 c) modyfikuje katalog opłat m.in. przez rezygnację z odrębnego uregulowania opłat stałych w postępowaniu uproszczonym i przyjęcie mechanizmu opłat stałych we wszystkich sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu bądź też wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 20 000 zł (powyżej tej wartości będzie nadal pobierana opłata stosunkowa wynosząca 5% wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, ale nie przekraczająca 200 000 zł),
 d) wprowadza zmiany wysokości opłat stałych, szczególnie tych najniższych, zastępując dotychczas obowiązujące różne stawki opłat w wysokości 30, 40, 50 czy 60 zł jednolitą stawką opłaty stałej w wysokości 100 zł, 
e) wprowadza katalog opłat dotyczących ochrony praw autorskich, prawa własności przemysłowej czy czynów nieuczciwej konkurencji, 
f) wprowadza zasadę, iż w razie zwrotu opłaty w sytuacjach wskazanych w ustawie opłatę zwracaną obniża się o kwotę równą opłacie minimalnej, czyli 30 zł oraz znosi obowiązek zwracania nadpłaty ponad opłatę należną, jeżeli koszt jej zwrotu przewyższa jej wartość, upraszcza system opłat kancelaryjnych. g) wprowadza również zmiany, które mają na celu kompleksowe uregulowanie kwestii związanych z wynagrodzeniem i zwrotem wydatków przysługującymi biegłym oraz tłumaczom.
 Nowelizacja wprowadza zmiany przepisów ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, a w konsekwencji uzupełnienie postanowień zawartych w ustawie z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. 
Zmiany w tym zakresie wiążą się przede wszystkim z rozwiązaniem przyjętym w kodeksie postępowania cywilnego, zobowiązującym powoda do doręczenia pisma procesowego przeznaczonego dla pozwanego, za pośrednictwem komornika. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, w ustawie o komornikach sądowych wprowadzono zadania komorników polegające na doręczaniu zawiadomień sądowych, pism procesowych oraz innych dokumentów sądowych oraz uprawnienie do podejmowania czynności zmierzających do ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania adresatów takich dokumentów ; 
określono zasady dokonywania takich doręczeń. 
W ustawie o kosztach komorniczych wskazano, iż opłata stała od doręczenia pism w powyższym zakresie wynosi 60 zł od doręczenia na jeden adres, natomiast opłata stała od wniosku o podjęcie czynności zmierzających do ustalenia adresu zamieszkania adresata wynosi 40 zł. 

Reforma procedury cywilnej 2019 rok - podstawowe zmiany. 
Sobota, Sierpień 17, 2019, 
 1. Nowelizacja wprowadza nowe regulacje dotyczące właściwości sądu - w sprawach o ochronę dóbr osobistych naruszonych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu, a także o roszczenie przeciwko bankowi,wynikające z czynności bankowej można wytoczyć przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby powoda. 
2. Zmienią się zasady ustalania właściwości sądu przy dochodzeniu roszczeń z umów, poprzez określenie co należy rozumieć przez sąd miejsca wykonania umowy (głównie miejscem wykonania umowy będzie miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego dla umowy danego rodzaju). 
3. Odchodzi się od formularzy w postępowaniu procesowym - odstąpiono od obowiązku stosowania formularzy w postępowaniu procesowym, pozostawiając takie rozwiązanie w postępowaniach nieprocesowych. 
4. Doręczenia - nowe regulacje dotyczą zasad doręczania korespondencji sądowej , wskazując, że gdy pozwany, pomimo powtórnego zawiadomienia, nie odebrał pozwu lub innego pisma procesowego , wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w kodeksie postępowania cywilnego i nie ma zastosowania przepis szczególny przewidujący skutek doręczenia, przewodniczący ( sąd ) zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu przy tym odpis pisma dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika. 
Powód, w terminie dwóch miesięcy od doręczenia mu powyższego zobowiązania, składa do akt potwierdzenie doręczenia pisma pozwanemu przez komornika albo zwraca pismo i wskazuje aktualny adres pozwanego lub dowód, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu dwóch miesięcy sąd może zawiesić postępowanie. 
5. Ustawa wprowadza ogólną zasadę dotyczącą wydawania postanowień przez sąd na posiedzeniu niejawnym, co ma na celu przyspieszenie postępowania. Odnośnie postanowień wydawanych na posiedzeniach niejawnych obowiązywać będzie zasada, że ich uzasadnienia sporządza się tylko w razie gdy podlegają one zaskarżeniu oraz na wniosek strony. Ponadto przy wydaniu postanowienia podlegającego zaskarżeniu sąd może, według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, postanowić o odstąpieniu od jego uzasadnienia, jeżeli w całości uwzględnia zawarty w piśmie procesowym wniosek strony i podziela argumenty strony przytoczone na jego poparcie. W postanowieniu sąd powinien powołać to pismo. 
6. Wprowadzono ograniczenie możliwości podnoszenia zarzutu potrącenia, co ma w intencji ustawy zapobiegać nadużywaniu tego zarzutu. Zgodnie z wprowadzoną przez ustawę zasadą, podstawą zarzutu potrącenia ma być tylko taka wierzytelność pozwanego, która jest niesporna lub udowodniona dokumentem nie pochodzącym wyłącznie od pozwanego, a jeżeli te wymogi nie są spełnione – to tylko wierzytelność powstała z tego samego stosunku prawnego, co wierzytelność dochodzona pozwem. 
7. Wyodrębniono instytucję postępowania przygotowawczego w odrębny rozdział „Organizacja postępowania”, który poza organizacją postępowania w ścisłym znaczeniu, określa także zasady i sposoby gromadzenia materiału procesowego, na który składają się przede wszystkim żądania i twierdzenia stron oraz dowody.
 a) zaplanowanie kolejności czynności procesowych sądu i stron, w szczególności kolejności przeprowadzenia dowodów, wprowadzono w związku z tym m. in. zobowiązanie pozwanego do złożenia odpowiedzi na pozew pod rygorem wydania wyroku zaocznego czy wyposażenie sądu w kompetencję zarządzenia wymiany pism przygotowawczych wraz z możliwością stosowania sankcji w postaci pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów.
 b) ustawa przyjmuje , iż wniesienie odpowiedzi na pozew jest procesowym obowiązkiem strony pozwanej - niezłożenie odpowiedzi na pozew w przepisanym terminie będzie skutkowało uznaniem za przyznane przez pozwanego twierdzeń, co do faktów przytoczonych w pozwie. Na tej podstawie sąd będzie mógł wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym. Natomiast o rygorach związanych z uchybieniem terminu do wniesienia odpowiedzi na pozew, w tym o możliwości wydania wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym, sąd pouczy pozwanego wraz z doręczeniem odpisu pozwu i wezwania do złożenia odpowiedzi. 
c) przygotowanie planu rozprawy ma być granicznym momentem przytaczania przez obie strony twierdzeń i dowodów na uzasadnienie swoich wniosków bądź też dla odparcia twierdzeń i wniosków strony przeciwnej. Ustawa przewiduje, że czasem konieczne będzie wyznaczenie kilku posiedzeń, tyle że powinny się one odbywać w kolejnych dniach, a gdyby to było nierealne - w możliwie krótkich odstępach czasu.
 8. Kolejnym rozwiązaniem, które ma przyczynić się do skrócenia czasu trwania postępowań w sprawach cywilnych jest posiedzenie przygotowawcze mające odformalizowany charakter, w ramach którego sędzia powinien nakłaniać strony do ugodowego rozwiązania sporu, a jeżeli to okaże się bezskuteczne - sporządzić przy udziale stron plan rozprawy. 
a) strony będą zobowiązane do brania udziału w takim posiedzeniu, przy czym w razie naruszenia tego obowiązku przez powoda, sąd będzie mógł nawet umorzyć postępowanie, chyba, że powód zażąda przeprowadzenia posiedzenia pomimo swej nieobecności albo ją później usprawiedliwi, zaś w przypadku niestawiennictwa pozwanego, niezależnie od sporządzenia planu rozprawy bez jego udziału, sankcją może być obciążenie go wyższymi kosztami procesu. 

Te i inne zmiany wprowadza nowelizacja - m.in także dotyczy ona : rozwiązanie mające na celu umożliwienie zwolnienia sądów od rozpatrywania pism, których - wobec brak skonkretyzowanego żądania - nie można w istocie uznać za pozwy, w postaci ustanowienia instytucji zwrotu pisma bez nadawania mu biegu; 
zasadę sporządzanie uzasadnień wyroków w sposób zwięzły; 
zmiany w zakresie postępowania odwoławczego, m. in. poprzez przyjęcie, że warunkiem wniesienia środka zaskarżenia, jest uprzednie złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia z pisemnym uzasadnieniem, wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku powinien zawierać jednoznaczne wskazanie, czy żąda się uzasadnienia wyroku w całości, czy w części, a jeżeli w części – to w jakiej. Wniosek taki podlega opłacie w wysokości 100 zł, przy czym w przypadku gdy zostanie następnie wywiedziony środek zaskarżenia, uiszczona opłata będzie podlegała zaliczeniu na poczet opłaty należnej od tegoż środka; 
zmiany w tzw. postępowaniu międzyinstancyjnym dotyczące kontroli formalnej apelacji - zostaje przeniesiona w całości do sądu odwoławczego, w następstwie takiej zmiany wprowadzono regulację, iż w przypadku wniesienia apelacji bezpośrednio do sądu II instancji, sąd II instancji jedynie zawiadomi sąd I instancji o wniesieniu apelacji i zażąda przedstawienia akt. 

Nakaz poddania się badaniu DNA w postępowaniu o ustalenie ojcostwa . 
Poniedziałek, Lipiec 1, 2019, 
 Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 29 stycznia 2019 roku uznał, że nałożenie na skarżącego sądowego nakazu poddania się badaniu DNA w sprawie o ustalenie ojcostwa nie stanowiło naruszenia prawa do poszanowania jego życia prywatnego. 
Skarga do Trybunału została wniesiona przez obywatela brytyjskiego, któremu maltański sąd nakazał poddanie się badaniu DNA w sprawie dotyczącej jego domniemanego ojcostwa. Natomiast postępowanie o ustalenie ojcostwa zostało wszczęte przez kobietę, która twierdziła, że skarżący jest jej biologicznym ojcem. Skarżący odmówił poddania się badaniu twierdząc, że stanowiłoby to naruszenie jego prawa do poszanowania jego życia prywatnego, chronionego w art. 8 Konwencji o prawach człowieka.
 Sądy maltańskie odrzuciły skargę na nakaz poddania się badaniu DNA. Maltański sąd konstytucyjny wskazał, że inicjatorka postępowania o ustalenie ojcostwa miała prawo do poznania prawdy na temat swojego pochodzenia, a samo badanie nie wiąże się dla skarżącego z żadnym dyskomfortem: skarżący musi poddać się wyłącznie pobraniu wymazu z ust. Badanie ostatecznie przeprowadzono. 
Przed Trybunałem skarżący zarzucił, iż prawo maltańskie, wprowadzając obowiązek poddania się badaniu DNA w sprawie o ustalenie ojcostwa, naruszało jego prawa z art. 8 Konwencji. Trybunał nie zgodził się ze skarżącym i nie potwierdził naruszenia art. 8 Konwencji.  ( Mifsud przeciwko Malcie - wyrok ETPC z 29 stycznia 2019 r., skarga nr 62257/15 ). 
Prawo polskie - brak przymusu badania DNA . 
Polskie prawo rodzinne, w regulacjach dotyczących ustalenia ojcostwa (art. 85 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), nie przewiduje obowiązku poddania się badaniu DNA przez żadną ze stron postępowania dotyczącego ustalenia lub zaprzeczenia ojcostwa (to jest i domniemanego ojca, i dziecka). Przeprowadzenie takiego badania i jego moc dowodowa podlega zwykłym zasadom postępowania dowodowego przed sądem cywilnym. 
Orzecznictwo Sądu Najwyższego w tym zakresie ( wyrok SN z dnia 9 stycznia 2001, sygn. akt II CKN 1140/00, wyrok SN z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt IV CK 169/05, i inne) wskazuje, że badanie DNA w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie ojcostwa jest dowodem najbardziej rozumowym. 
Gdy przedstawiciel ustawowy dziecka, lub samo (dorosłe dziecko) bądź domniemany ojciec nie chcą się zgodzić na przeprowadzenie takiego badania, na podstawie prawa polskiego nie można nikogo do tego przymusić. Sąd może wtedy przyjąć, zgodnie z przepisem z art. 233 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, że przeprowadzenie takiego dowodu dałoby wynik zgodny z twierdzeniami strony przeciwnej. 
Przepisy przewidują szczególny tryb ustalania ojcostwa oparty na domniemaniu wynikającym z faktu obcowania pozwanego z matką dziecka w tzw. okresie koncepcyjnym (art. 85 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Możliwość jego obalenia została ograniczona w art. 85 § 2 k.r.o. wymaganiem, aby ojcostwo innego mężczyzny było bardziej prawdopodobne. 
W orzecznictwie wskazuje się , że nieuzasadniony sprzeciw matki na pobranie próbki krwi, nie pozwalający rozwiać rzeczywistych wątpliwości co do pochodzenia dziecka, zagraża jego dobru i może stać się powodem ograniczenia władzy rodzicielskiej na podstawie art. 109 § 1 k.r.o. (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2001 r., sygn. akt II CKN 1140/2000, OSNC 2001/10 poz. 152). 

Dwa postanowienia sądowe w sprawie spadkowej po tym samym spadkodawcy? Co wtedy ?
 środa, Kwiecień 10, 2019, 
Zdarzają się sytuacje, że w obrocie prawnym znajdzie się więcej niż jedno postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy. 
Czy któreś orzeczenie jest wtedy wadliwe? Jak ustalić prawidłowy krąg spadkobierców? 
Istnienie dwóch prawomocnych wyroków (lub też postanowień rozstrzygających co do istoty sprawy) jest podstawą do wznowienia postępowania, wyrażoną w art. 403 § 2 k.p.c. Regulacja obowiązująca do 1 lipca 1996 roku dopuszczała wznowienie tylko tego postępowania, które naruszało prawomocność wydanego wcześniej orzeczenia. 
Po czym od dnia 1 lipca 1996 roku do dnia 30 czerwca 2009 roku, przedmiotem rozpoznania przy wznowieniu postępowania objęte były wszystkie orzeczenia wydane w sprawie, natomiast od dnia 1 lipca 2009 roku powrócono do koncepcji pierwotnej, tj. sprzed dnia 1 lipca 1996 roku. 
Gdy istnieje więcej niż jedno prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po tym samym spadkodawcy, należy żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 lub art. 524 § 2 k.p.c. 
Wznowieniu podlega tu tylko postępowanie późniejsze, które zostało wszczęte w momencie istnienia już prawomocnego postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku. W tym rozwiązaniu nie ma znaczenia, które postanowienie jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. 
Istotne są kwestie formalne – kolizja prawomocnych orzeczeń. 
Mogą zaistnieć dwie sytuacje: 
1. Gdy o wznowienie postępowania wnosi jego uczestnik – wtedy podstawą wznowienia jest art. 403 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. 
2. Gdy o wznowienie występuje zainteresowany niebędący uczestnikiem, wtedy powinien on wskazać, że późniejsze postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku narusza jego prawa i mają tu zastosowanie przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania (art. 403 § 2 w zw. z art. 524 § 2 k.p.c). 
W obydwu przytoczonych wyżej wariantach wznowienia postępowania sąd musi mieć na uwadze powagę rzeczy osądzonej, w związku z czym może nastąpić uchylenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego później, a wniosek o jego wszczęcie może zostać oddalony. 

Dozór elektroniczny - co to jest i kiedy można składać wniosek. 
Wtorek, Styczeń 22, 2019, 
Początkowo kwestię dozoru elektronicznego regulowała Ustawa z dnia 7 września 2007 roku o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. 
W dniu 1 lipca 2015 roku wprowadzono zmiany, w efekcie których dozór elektroniczny stał się formą wykonywania kary ograniczenia wolności. Jednakże dnia 31 marca 2016 roku została opublikowana ustawa z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz ustawy – Kodeks karny wykonawczy. Ustawa ta weszła w życie 15 kwietnia 2016 roku. 
W rezultacie dozór elektroniczny stał się ponownie formą wykonywania kary pozbawienia wolności, a nie ograniczenia wolności. Ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny wykonawczy oraz ustawy o Służbie Więziennej poszerzyła kompetencje SW w związku z wykonywaniem przez nią zadań związanych z systemem dozoru elektronicznego (SDE). 
Najważniejsza zmiana wprowadzona omawianą ustawą polegała na umocowaniu Ministra Sprawiedliwości do powierzenia jednostkom sobie podległym lub nadzorowanym, w szczególności Służbie Więziennej, zadań podmiotu dozorującego w Systemie Dozoru Elektronicznego. 
Do dnia wejścia w życie ustawy, w zakresie Systemu Dozoru Elektronicznego, Służba Więzienna wykonywała jedynie zadanie ustawowe (wskazane przez Ministra Sprawiedliwości), polegające na prowadzeniu centrali monitorowania. 
Ustawa poszerzyła kompetencje Służby Więziennej o prawo do realizacji innych zadań, do których upoważniony jest podmiot dozorujący, określonych w Kodeksie karnym wykonawczym w art. 43t. 
Wcześniej, zgodnie z brzmieniem art. 43g ust. 3 Kodeksu, podmiotem dozorującym mógł być przedsiębiorca, instytucja państwowa lub będący przedsiębiorcą podmiot zagraniczny wyłoniony w trybie określonym w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych. 
Nowa regulacja ustawowa umożliwiła przejęcie zadań pełnionych dotychczas przez podmiot komercyjny przez Służbę Więzienną. 
Służba Więzienna może wykonywać zadania podmiotu dozorującego, polegające m. in. na wykonywaniu przez funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej całodobowych patroli interwencyjnych na terenie całego kraju oraz zabezpieczeniu środków transportu, łączności i transferu danych. 
Z tej przyczyny ustawa dokonała odpowiedniej modyfikacji art. 2 ustawy o Służbie Więziennej, określającego katalog podstawowych zadań Służby Więziennej.
 Ustawa dodatkowo znowelizowała art. 43n Kodeks karnego wykonawczego i wprowadziła obowiązek posiadania przy sobie przez skazanego, rejestratora przenośnego, co zmierza do poprawy funkcjonalności systemu dozoru mobilnego i zbliżeniowego. Skazany był wcześniej wyposażony jedynie w nadajnik GPS, który nie pozwalał na nawiązanie kontaktu telefonicznego pomiędzy nim a podmiotem dozorującym. 
Wyposażenie skazanego w rejestrator przenośny umożliwia taki kontakt. Pozwala też na kontrolę miejsca pobytu skazanego w czasie rzeczywistym nawet w przypadku wyczerpania się źródła zasilania w podstawowym urządzeniu jakim jest nadajnik GPS.
 Kolejne zmiany art. 43n i art. 43t Kodeksu karnego wykonawczego były podyktowane koniecznością wprowadzenia wobec skazanego odpowiedniego obowiązku – do odbierania połączeń, wykonywania poleceń i udzielania osobom upoważnionym wyjaśnień, również przy użyciu urządzenia mobilnego. 
Ta ustawa weszła w życie 1 lipca 2018 roku.   
Warunki które powinny zostać spełnione , aby możliwy był dozór elektroniczny zamiast kary więzienia ( dla skazanego ) : Sąd Penitencjarny może wyrazić zgodę na dozór elektroniczny, jeżeli: 
– orzeczona została kara pozbawienia wolności do jednego roku i skazany nie jest recydywistą; 
– dozór elektroniczny jest wystarczającym rozwiązaniem, które umożliwia osiągnięcie celów kary; 
– osoba skazana ma miejsce stałego pobytu; 
– pełnoletnie osoby, które mieszkają ze skazanym, zgadzają się na dozór elektroniczny;
 – żadne warunki techniczne nie stoją na przeszkodzie odbywania kary w ramach dozoru elektronicznego. 
Pamiętać należy ! - aby dozór elektroniczny był możliwy, wszystkie powyższe warunki muszą zostać spełnione łącznie.
Dozór elektroniczny oznacza, że skazany może odbywać karę albo w domu albo w innym miejscu, które wskaże sąd. 
Odbywanie kary na wolności oznacza w praktyce, że osoba skazana może w tym czasie prowadzić życie rodzinne i zawodowe. Równocześnie bardzo istotne jest stosowanie się do zaleceń sądu. 
Skazany zobowiązany jest poddać się kontroli sprawowanej przez sąd, kuratora, a także pracowników Centrali Monitorowania. Zgodnie z zasadą dozór elektroniczny zamiast więzienia to rodzaj odbywania kary, który opiera się na:
 - odpowiedzialności; 
- samodyscyplinie skazanego;
 - dokładnym stosowaniu się do harmonogramu określonego przez sąd. 
Aby móc odbywać karę w ramach Systemu Dozoru Elektronicznego, należy złożyć wniosek o dozór elektroniczny. 
Wniosek o dozór elektroniczny powinien zawierać oznaczenie sądu, który wydał wyrok w pierwszej instancji, a także sygnaturę akt tego sądu. 
Ważną częścią wniosku jest jego uzasadnienie. W uzasadnieniu należy wskazać, dlaczego dozór elektroniczny będzie wystarczającym rozwiązaniem dla osiągnięcia celów kary. Warto przy tym podkreślić w uzasadnieniu, że za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego. 
Do wniosku o dozór elektroniczny należy załączyć zgodę osób pełnoletnich, które miałyby mieszkać ze skazanym w trakcie odbywanej przez niego kary. Zgoda ta powinna dotyczyć także czynności kontrolnych wykonywanych w ich miejscu zamieszkania przez uprawniony do tego podmiot (kontrola funkcjonowania elektronicznego urządzenia rejestrującego).
 Aktualnie złożenie wniosku o dozór elektroniczny, jak i późniejsze odbywanie kary w tym systemie nie pociąga za sobą żadnych kosztów dla skazanego i wynika to z ustawy.
 Reasumując w 12 "krokach": 
1. W sprawach o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd orzeka wyłącznie na wniosek. Wniosek może pochodzić od samego skazanego lub jego obrońcy. 
2. Wniosek należy wnieść do Sądu Okręgowego (sąd penitencjarny), w okręgu którego skazany przebywa. 
3. Wniosek może być złożony zarówno przez skazanego, który nie rozpoczął jeszcze odbywania kary pozbawienia wolności jak i  takiego, który już odbywa karę w zakładzie karnym. 
4. Wniosek jest wolny od opłat.
 5. Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki: 
a) wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodzą warunki przewidziane w przepisie art. 64 § 2 Kodeksu karnego; 
b) jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary; 
c) skazany posiada określone miejsce stałego pobytu; 
d)osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym wyraziły na to zgodę; 
e) odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne.
 6. Poza wskazanymi wyżej warunkami – skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym. 
7. Skazanemu, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia na odbycie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego. 
8. Wniosek musi mieć formę pisemną. We wniosku należy podać swoje dane, niezbędne do rozpoznania wniosku, oznaczyć sąd do którego wniosek jest kierowany, wskazać sygnaturę akt sprawy. Pożądane byłoby wskazanie również przedziałów czasu w ciągu doby i w poszczególnych dniach tygodnia, w których skazany będzie miał prawo oddalić się z miejsca stałego pobytu lub innego wskazanego miejsca na okres nieprzekraczający 12 godzin dziennie (tzw. harmonogram). 
9. Wniosek musi posiadać uzasadnienie. W uzasadnieniu należy wskazać łączne spełnienie warunków, o których była mowa wyżej. 
10. Do wniosku złożonego przez skazanego lub jego obrońcę dołącza się pisemną zgodę osób pełnoletnich zamieszkujących wspólnie ze skazanym. 
11. Sąd penitencjarny wydaje postanowienie w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku.
 12. Wniosek nie wstrzymuje wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.
 Osobno można wnioskować o wstrzymanie wykonania kary do czasu rozpoznania wniosku w przedmiocie dozoru elektronicznego .

Nękanie przez firmy windykacyjne/wierzyciela. 
Czwartek, Listopad 8, 2018, 
Historii o przypadkach windykacji, którą można określić mianem agresywnej i nachalnej, niestety, nie można „do bajek włożyć”. 
Sytuacje prób ściągania roszczeń przedawnionych, lekceważenie wyjaśnień dłużnika, że np. została wobec niego ogłoszona upadłość, albo też że jego zobowiązania zostały umorzone w toku postępowania upadłościowego, wywołują pytanie o granice dopuszczalnej windykacji pozasądowej oraz o zakres i podstawy ewentualnej odpowiedzialności wierzyciela czy też firmy windykacyjnej, która owe granice przekroczy. 
Dlatego dobrze jest wiedzieć, że granice dopuszczalnych działań windykacyjnych wobec dłużnika wyznaczają m.in. przepisy o ochronie dóbr osobistych. Zgodnie z przepisem art. 23 kodeksu cywilnego dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. 
Na podstawie art. 24 § 1 kodeksu cywilnego , ten , kogo dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków,a w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. 
Zgodnie z przepisem art. 24 § 1 k.c. w razie dokonanego naruszenia dóbr osobistych, na zasadach przewidzianych w kodeksie , uprawniony może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. 
Natomiast zgodnie z przepisem art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. 
Odpowiedzialność określona na podstawie art. 448 k.c. oparta jest na zasadzie winy. Krzywda w rozumieniu przepisu art. 448 k.c. jest szkodą niemajątkową, wywołaną na osobie, a zadośćuczynienie ma być formą jej majątkowej rekompensaty.
Aby ustalić czy osobie, której dobra osobiste zostały naruszone przysługuje ochrona prawna określić należy, czy zachowanie sprawcy naruszenia było bezprawne. Jeżeli zachowanie nie było bezprawne to nie przysługuje ochrona prawna przed naruszeniem dóbr osobistych. 
O bezprawności zachowania możemy mówić jedynie wówczas, gdy jest ono sprzeczne z obowiązującymi normami prawnymi lub szeroko ujmowanymi zasadami współżycia społecznego. Oznacza to, że dla oceny bezprawności działań windykacyjnych konieczne jest ustalenie, że działania te były sprzeczne z prawem lub z zasadami współżycia społecznego. 
Ocena ta będzie każdorazowo zależała od okoliczności konkretnego przypadku. Inaczej należy ocenić windykowanie należności przedawnionej. Zobowiązanie przedawnione nadal istnieje, a więc wierzyciel ma prawo domagać się od dłużnika spełnienia zobowiązania, z tym że nie może skutecznie realizować tego prawa przed sądem. 
W takiej sytuacji, jak stwierdził Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 15 lutego 2013 r. w sprawie I A Ca 31/13 , pozasądowa windykacja takiej należności może być uznana za działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. 
Sąd Apelacyjny uznał, że działanie firmy windykacyjnej, która lekceważy obywatela i niezgodnie z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami wymusza na nim przez nękanie go w różny sposób, spłatę długu, co do którego zgłosi on zarzut przedawnienia lub uznał żądanie za bezpodstawne jest naruszeniem dóbr osobistych, a konkretnie wolności, miru domowego i prywatności.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 czerwca 2011 r. zapadłym w sprawie VI A Ca 84/11 stwierdza, że nie każde działanie wierzyciela zmierzające do odzyskania długu - legalizuje wkroczenie w sferę dóbr osobistych dłużnika. 
Działanie bowiem nadmierne, nakierowane na zastraszenie dłużnika, zmierzające do wywołania w nim uzasadnionej obawy o mir domowy, realizowane w oparciu o zasadę, według której "cel uświęca środki" nie może być oceniane inaczej niż, jako wadliwe. Istnieją więc czytelne granice, których firmie windykacyjnej przekroczyć nie wolno. 
W szczególności wierzyciel jest obowiązany uszanować (uwzględnić) stanowisko dłużnika co do prawa zgłoszenia zarzutu bezpodstawności roszczenia. Jeżeli tego rodzaju wyraz woli nie budzi wątpliwości i w sposób jednoznaczny doszedł do wierzyciela, czy to pierwotnego, czy wtórnego, to nachalne ponawianie wezwania do zapłaty bez uzyskania tytułu egzekucyjnego, jest bezprawne. 
W następstwie, po uzyskaniu takiego stanowiska dłużnika nie można nadal bez odpowiedzialności co do sfery dóbr osobistych stosować praktyk nękających, dręczących, naruszających spokój osoby, która w sposób niebudzący wątpliwości przedstawiła swoje racje i zażądała skierowania sprawy na drogę postępowania . 
Niewątpliwie więc działanie firmy windykacyjnej, która lekceważy obywatela i niezgodnie z zasadami współżycia społecznego, dobrymi obyczajami wymusza na nim, przez nękanie go w różny sposób, spłatę długu co do którego zgłosi on zarzut przedawnienia lub uznał żądanie za bezpodstawne jest naruszeniem dóbr osobistych, a konkretnie wolności, miru domowego i prywatności.

Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. 
Wtorek, Wrzesień 25, 2018, 
Postępowanie upominawcze należy do właściwości sądów rejonowych i okręgowych. Sąd rozpoznaje w jego ramach sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zarządzenia może wydać także referendarz sądowy. Postępowanie upominawcze zostało ograniczone do wydania nakazu zapłaty. Nakaz zapłaty wydaje się, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego, a w innych sprawach, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Warunkiem wydania nakazu w postępowaniu upominawczym jest jednorodność roszczeń dochodzonych jednym pozwem, a zatem można wydać nakaz zapłaty, o ile przedmiotem procesu są jedynie roszczenia pieniężne. Sprawa, w której złożono wniosek o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, będzie mogła być rozpoznana w postępowaniu upominawczym tylko w razie, gdyby nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym nie mógł być wydany.
 Nakaz zapłaty nie może być wydany, jeżeli według treści pozwu: 
1. roszczenie jest oczywiście bezzasadne; 
 2. przytoczone okoliczności budzą wątpliwość; 
 3. zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego;   
4. miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju.  
W razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty przewodniczący wyznacza rozprawę, chyba że sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, iż sprawa będzie rozpatrywana w postępowaniu zwykłym lub innym postępowaniu odrębnym. 
W nakazie zapłaty nakazuje się pozwanemu, żeby w ciągu 2 tygodni od doręczenia tego nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł sprzeciw do sądu. Pozwanemu doręcza się nakaz zapłaty wraz z pozwem i pouczeniem o sposobie wniesienia sprzeciwu oraz o skutkach niezaskarżenia nakazu. 
Nakaz zapłaty, przeciwko któremu w całości lub w części nie wniesiono skutecznie sprzeciwu, ma skutki prawomocnego wyroku. Natomiast jeśli pozwany chce wnieść sprzeciw - to pismo zawierające sprzeciw wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty, a w przypadku nakazu wydanego przez referendarza sądowego - do sądu, przed którym wytoczono powództwo.
 W piśmie pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości czy w części, przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór, a także pozostałe zarzuty przeciwko żądaniu pozwu oraz wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie. Jeżeli pozew wniesiono na urzędowym formularzu, wniesienie sprzeciwu wymaga również zachowania tej formy. 
Sąd odrzuca sprzeciw wniesiony po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalny albo którego braków pozwany nie usunął w terminie. W razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc, a przewodniczący wyznacza rozprawę i zarządza doręczenie powodowi sprzeciwu razem z wezwaniem na rozprawę. 
Nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem.
 Sprzeciw jednego tylko ze współpozwanych o to samo roszczenie oraz co do jednego lub niektórych uwzględnionych roszczeń powoduje utratę mocy nakazu jedynie co do nich. 

Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. 
Wtorek, Wrzesień 25, 2018, 
Jak wspominałam w poprzednim artykule ( Bankowy Tytuł Egzekucyjny ) nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym stanowi jednocześnie tytuł zabezpieczenia. 
Po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia staje się natychmiast wykonalny. Postępowanie nakazowe należy do właściwości sądów rejonowych i okręgowych. 
Sąd rozpoznaje sprawę w postępowaniu nakazowym na pisemny wniosek powoda zgłoszony w pozwie. Rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie nakazowe różni się od postępowania upominawczego. 
Wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym jest możliwe, jeżeli żądamy w pozwie roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych , a okoliczności uzasadniające dochodzonego żądania są udowodnione w wymagany przez ustawę sposób. 
Do udowodnienia roszczenia w postępowaniu nakazowym niezbędne jest załączenie do pozwu co najmniej jednego z następujących dokumentów stwierdzających roszczenie:  
- dokumentu urzędowego, zaakceptowanego przez dłużnika rachunkiem (także fakturą),
- wezwania dłużnika do zapłaty i pisemnego oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu, 
- zaakceptowanego przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconego przez bank i niezapłaconego z powodu braku środków na rachunku bankowym, 
- weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości, 
- umowy,
- dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego,
- dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli dochodzi się należności zapłaty świadczenia pieniężnego (np. zapłaty za dostarczony towar lub wykonaną usługę). 
W razie braku podstaw do wydania nakazu zapłaty, przewodniczący wyznacza rozprawę lub wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. 
Sąd wydając nakaz bierze pod uwagę dowody przedstawione przez powoda, natomiast brak jest tutaj aktywności pozwanego.
Zgodnie z art. 492 Kodeksu postępowania cywilnego nakaz zapłaty stanowi jednocześnie tytuł zabezpieczenia. Nie ma przy tym konieczności zwracania się do sądu o nadanie temu tytułowi klauzuli wykonalności. 
Dysponując takim tytułem powód może udać się do komornika w celu np. zajęcia ruchomości, rachunku bankowego, czy też ustanowienia na nieruchomości hipoteki przymusowej. Nakaz zapłaty jako tytuł zabezpieczenia nie wskazuje sposobu zabezpieczenia, dlatego sposób ten obowiązany jest wskazać powód. Nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, czy czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. 
Nie zaprzepaszcza tego fakt wniesienia przez pozwanego zarzutów od nakazu. 
Na podstawie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego nakaz taki staje się tytułem egzekucyjnym, który po nadaniu mu klauzuli wykonalności nadaje się do egzekucji. Nie ma więc znaczenia czy pozwany wniósł zarzuty i sprawa toczy się dalej.
Powód może w jej trakcie przeprowadzić egzekucję. Ale istotne jest to, że sąd może na wniosek pozwanego, po wniesieniu przez niego zarzutów, wstrzymać wykonanie nakazu. 
Wobec powyższego należy pamiętać, że wniesienie zarzutów nie powoduje utraty mocy przez nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym. 
Sąd w  przypadku wniesienia przez pozwanego zarzutów wyznacza rozprawę. Dopiero po rozpoznaniu sprawy sąd wydaje wyrok, w którym nakaz zapłaty w całości lub w części utrzymuje w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu , czyli oddala je, bądź uchyla nakaz zapłaty i pozew odrzuca lub postępowanie umarza. 
Przydatna jest więc  wiedza, że nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Oznacza to, że powód może jedynie w oparciu o nakaz zapłaty zabezpieczyć się na majątku pozwanego, czyli wszcząć egzekucję u komornika. Może to zrobić od razu po uzyskaniu nakazu zapłaty, nie czekając na np. zarzuty pozwanego . Powód występując do właściwego organu egzekucyjnego, np. do komornika sądowego z wnioskiem np. o zajęcie środków zgromadzonych na rachunku bankowym celem zabezpieczenia, spowoduje, iż do czasu uprawomocnienia się nakazu zapłaty będą one zabezpieczone u komornika sądowego a dłużnik nie ma wtedy możliwości dysponowania nimi. 
Po uprawomocnieniu się nakazu zapłaty powód może wszcząć egzekucję z zabezpieczonego uprzednio mienia . 
A jak jest z nakazem zapłaty z weksla? 
Sytuacja wygląda wręcz przeciwnie   - w odniesieniu do nakazu zapłaty wydanego na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku.
Nakaz taki staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia wynikającego z tych dokumentów. Oznacza to, że od razu uprawnia on do egzekucji z mienia dłużnika.
Powód może odebrać swoje pieniądze zanim jeszcze dłużnik dowie się, że powód wystąpił z pozwem do sądu. 

Kiedyś Bankowy Tytuł Egzekucyjny, a aktualnie? 
Wtorek, Wrzesień 25, 2018, 
Od 27 listopada 2015 roku banki nie mogą wystawiać bankowych tytułów egzekucyjnych, którym sąd mógłby nadać klauzulę wykonalności. 
Ten sposób na dochodzenie roszczeń przez banki, został w kwietniu 2015 roku uznany przez Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt P 45/12), za niekonstytucyjny. 
Trybunał stwierdził, iż bankowy tytuł egzekucyjny (BTE) stanowi wyjątkowy przywilej prawny banku; mimo iż jest to dokument pochodzący od prywatnego podmiotu gospodarczego, to zastępuje orzeczenie sądu, co narusza zasadę równości wobec prawa, z punktu widzenia wierzycieli, z których tylko banki mogą wystawiać takie tytuły. 
Od tego czasu zamiast bankowego tytułu egzekucyjnego banki mogą korzystać z innego uproszczonego sposobu dochodzenia zapłaty swoich roszczeń, tj. z obowiązującego art. 485 § 3 kodeksu postępowania cywilnego.
 Czyli - sąd może wydać nakaz zapłaty, jeżeli bank dochodzi roszczenia na podstawie wyciągu z ksiąg bankowych podpisanego przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzonego pieczęcią banku oraz dowodu doręczenia dłużnikowi pisemnego wezwania do zapłaty.  
Wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym skutkuje tym, iż inaczej niż w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym albo elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU), zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym są odpłatne i wynoszą ¾ opłaty od pozwu. Na napisanie zarzutów oraz wniesienie opłaty pozwany ma 14 dni. 

Przekształcenie „zadłużonej” działalności gospodarczej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. 
Wtorek, Sierpień 7, 2018, 
Dzisiaj, przy wartko idących zmianach w przepisach, sądzę, że warto krótko wspomnieć o możliwości przekształcenia zadłużonej działalności gospodarczej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Przekształcenie jednoosobowego przedsiębiorcy w spółkę z o.o. wywiera konsekwencje w obszarze jego zobowiązań wobec kontrahentów i zaległości wobec organów skarbowych i ZUS. 
Od 1 lipca 2011 roku osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG mogą przekształcić formę prowadzenia działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę z o.o. a także akcyjną). 
Skutkiem takiej przemiany jest zaprzestanie z dniem przekształcenia prowadzenia działalności we własnym imieniu i dalsze jej kontynuowanie już przez spółkę kapitałową. 
Przedsiębiorca przekształcany staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki do rejestru przedsiębiorców KRS. Konstrukcja prawna takiego przekształcenia z zasady zapewnia pełną kontynuację prawną pomiędzy dotychczasową a nową formą prowadzenia działalności. 
Art. 584 (2) K.s.h. przewiduje, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej.
Natomiast przekształcany przedsiębiorca staje się z dniem przekształcenia wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej. 
Zasada kontynuacji odnosi się również do obowiązków, zobowiązań i zaległości przekształcanego przedsiębiorcy. 
Przepisy o przekształceniu przedsiębiorcy w spółkę kapitałową zawierają regulacje dotyczące zobowiązań cywilnoprawnych przedsiębiorcy.
 Art.584 (13) K.s.h. stanowi, że przedsiębiorca przekształcany odpowiada solidarnie ze spółką przekształconą za swe zobowiązania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą powstałe przed dniem przekształcenia, przez okres 3 lat, licząc od dnia przekształcenia. 
Spółka nie będzie więc ponosić odpowiedzialności za zobowiązania, które nie mają związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (np. zadłużenie czynszowe czy inne prywatne zobowiązania takie jak np. alimentacyjne). 
Wierzyciel może dodatkowo w terminie 3 lat od przekształcenia pozywać o długi nie tylko spółkę przekształconą, ale również osobę fizyczną, której działalność uległa przekształceniu. 
Datą graniczną solidarnej odpowiedzialności spółki i przedsiębiorcy przekształcanego jest dzień przekształcenia.
Zobowiązania powstałe po tej dacie obciążają jedynie spółkę. Jeśli umowa, z której wynika zobowiązanie, została zawarta przed przekształceniem, a zobowiązanie powstało już po tym zdarzeniu to art. 584 (13 ) K.s.h. odnosi się do momentu powstania zobowiązania, a nie dokonania czynności prawnej, która może stanowić źródło powstania zobowiązania. 
Art. 299 K.s.h. przyjmuje , że odpowiedzialność członków zarządu odnosi się do osób pełniących funkcje w tym organie w czasie "istnienia podstawy zobowiązania" (wyrok SN z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I CSK 269/09 ). 
Odniesienie więc tego poglądu do przedstawionej sytuacji oznaczałoby, że odpowiedzialność przedsiębiorcy przekształcanego obejmowałaby również roszczenia powstałe na tle umów zawartych przed przekształceniem. Jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wstępuje również w przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa przekształcanego przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie przepisów regulujących opodatkowanie spółek kapitałowych. Wynika to z art. 93 a § 4 Ordynacji podatkowej. 
Osoba fizyczna planująca przekształcenie w jednoosobową spółkę kapitałową jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącej zagadnień wynikających z zakresu kontynuacji praw wynikających z planowanego przekształcenia.
Art. 112b Ordynacji podatkowej przewiduje, że jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z tą osobą fizyczną za powstałe do dnia przekształcenia zaległości podatkowe przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Przepis ten kształtuje odpowiedzialność spółki jako odpowiedzialność osoby trzeciej. Powoduje to więc konieczność przeprowadzenia oddzielnego postępowania kończącego się wydaniem decyzji o pociągnięciu spółki do odpowiedzialności za zaległości przekształcanego przedsiębiorcy. Granice czasowe wszczynania takiego postępowania określają przepisy Ordynacji ( art.108 i 118 ). Art. 93 a § 4 i art. 112b Ordynacji podatkowej mają również odpowiednie zastosowanie do należności z tytułu składek ZUS ( art.31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. z 2015 r. poz.121 ze zm.). 

Stłuczka i ucieczka z miejsca kolizji sprawcy. 
Piątek, Maj 18, 2018, 
Stłuczka i oddalenie się z miejsca wypadku dotyczy sytuacji, kiedy ktoś powoduje kolizję (może to być drobna stłuczka na parkingu, np. zarysowanie cudzego samochodu bądź np. stoczenie się samochodu sprawcy, uderzenie w drugi samochód i jego uszkodzenie ) a sprawca ma tego świadomość i mimo to odjeżdża. 
Czyn taki może zostać zakwalifikowany z art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń bądź art. 97 Kodeksu wykroczeń . 
Art. 86 k.w. - Powodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym 
§ 1. Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny. 
§ 2. Kto dopuszcza się wykroczenia określonego w § 1, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. 
§ 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 przez osobę prowadzącą pojazd można orzec zakaz prowadzenia pojazdów. 
Dla bytu tego wykroczenia niezbędne jest, aby sprawca poprzez niezachowanie należytych środków ostrożności doprowadził do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Należy podkreślić, że przedmiotowe zagrożenie nie musi być bezpośrednie, ale musi być realne i konkretne. Świadczyć o tym może jakieś zdarzenie, którym może być uderzenie pojazdu w przeszkodę, ale także zmuszenie innego kierującego do gwałtownego hamowania. 
Art. 97 k.w. „Kto wykracza przeciwko innym przepisom o bezpieczeństwie lub o porządku ruchu na drogach publicznych, podlega karze grzywny do 3000 zł albo karze nagany” . 
W art. 86 Kodeksu wykroczeń mowa jest o niezachowaniu należytej ostrożności. 
Z kolei w Prawie o ruchu drogowym nie występuje pojęcie należytej ostrożności. Używane są natomiast terminy „ostrożność" oraz „szczególna ostrożność". W terminie ,,należyta ostrożność" mieści się niewątpliwie obowiązek każdego kierowcy pojazdu liczenia się z nieprzestrzeganiem przepisów przez innych użytkowników dróg. 
Nie może być mowy o bezwzględnym braku zaufania do innych użytkowników, a jedynie o ograniczonym zaufaniu" – wyrok Sądu Najwyższego z 1959 r. (I K 598/59). 
Dla odpowiedzialności z art. 86 Kodeksu wykroczeń konieczne jest ustalenie, że sprawca nie zachował „należytej ostrożności", a więc takiej, jaka była wymagana w danej sytuacji. Taka szczególna ostrożność polega na zwiększeniu uwagi i dostosowania zachowania uczestników ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie (wyrok Sądu Najwyższego z 2003r., III KK 61/03). Szczególnym przypadkiem jest kwestia niezachowania należytej ostrożności przez osobę kierującą pojazdem na parkingu, co do której wypowiedział się Sąd Najwyższy wskazując, że nie może ponieść odpowiedzialności za wykroczenie osoba, która nie zachowała należytej ostrożności w ten sposób, że wyjeżdżając z terenu parkingu podczas wykonywania manewru mijania, nie zachowała bezpiecznego odstępu od omijanego pojazdu, w wyniku czego doszło do otarcia się o zaparkowany samochód i w konsekwencji – powstania określonej szkody (wyrok SN z 2003 r., III KK 50/03). 
Zgodnie z art. 97 Kodeksu wykroczeń : „Kto wykracza przeciwko innym przepisom o bezpieczeństwie lub o porządku ruchu na drogach publicznych, podlega karze grzywny do 3000 zł albo karze nagany”.
Dotyczy to przepisów ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908). 
Art. 44 tej ustawy precyzuje obowiązki kierującego pojazdem w razie uczestniczenia w wypadku drogowym. Ust. 2 tego przepisu odnosi się do wypadków, w których są zabici lub ranni, natomiast ust. 1 – do pozostałych wypadków. 
Gdy nie ma zabitych lub rannych, należy stosować obowiązki z art. 44 ust. 1. 
Według tego przepisu kierujący pojazdem w razie uczestniczenia w wypadku drogowym jest obowiązany: 
a. zatrzymać pojazd, nie powodując przy tym zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego;
 b. przedsięwziąć odpowiednie środki w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu w miejscu wypadku; 
c. niezwłocznie usunąć pojazd z miejsca wypadku, aby nie powodował zagrożenia lub tamowania ruchu, jeżeli nie ma zabitego lub rannego; 
d. podać swoje dane personalne, dane personalne właściciela lub posiadacza pojazdu oraz dane dotyczące zakładu ubezpieczeń, z którym zawarta jest umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, na żądanie osoby uczestniczącej w wypadku. 
Tak stłuczka jak i np. zarysowanie auta to na podstawie Prawa o ruchu drogowym „wypadek” - nie ma tutaj rozróżnienia pomiędzy wypadkiem a kolizją czy stłuczką.

Konstytucja rodzinna. 
Niedziela, Luty 25, 2018, 
Konstytucja rodzinna to najprościej ujmując - kodeks zasad, którymi powinni kierować się członkowie rodziny przy prowadzeniu firmy rodzinnej ( np. prowadzonej przez jednego z członków rodziny). 
Przedsiębiorstwo rodzinne jest najczęściej kierowane przez jej założyciela. Skuteczne zarządzanie nim to także droga do sukcesu. Dopóki właściciel firmy może pracować i prowadzić firmę, póty firma taka funkcjonuje. Przypadki losowe takie jak ciężka choroba, śmierć nie omijają jednak nikogo. 
Co wtedy? Kto ma zarządzać firmą? W jaki sposób? Co zrobić aby nie stracić wszystkiego co zdołano wypracować? 
Pomocą jest stworzenie dokumentu, który wskaże cele i wartości rodziny, wytyczne do prowadzenia biznesu, podejmowania decyzji czy sposoby rozwiązywania sporów. Taki dokument to właśnie konstytucja rodzinna. 
Osoby czytające mój blog, wiedzą, że wprowadzone mają zostać przepisy określające sukcesję firm. 
Teraz, wobec nadchodzących zmian specjaliści zalecają stworzenie takiego dokumentu, który pomoże w przyszłości uniknąć problemów związanych z dalszym prowadzeniem firmy bądź umożliwi członkom rodziny ich rozwiązanie. 
Konstytucja rodzinna może unormować związki pomiędzy rodziną a przedsiębiorstwem i zapewnić funkcjonowanie firmy w kolejnych pokoleniach. 
Pozwala na koncentrację rodziny wokół przedsiębiorstwa, wspiera jej trwałość i integralność , a także określa wspólne zadania, program, wpierając także komunikację pomiędzy członkami rodziny. 
Może ona regulować sposób podziału zysku w rodzinie, reguły zatrudniania poszczególnych jej członków , zasady dysponowania udziałami czy sposoby wprowadzania zmian do konstytucji. 
Dla każdej firmy rodzinnej konstytucja tworzona jest indywidualnie. Trzeba pamiętać, że konstytucja firmy rodzinnej nie ma mocy wiążącej, dlatego istotne jest, aby była ona dostosowana do innych dokumentów np. do umowy spółki.

Kogo najpierw spłaci komornik, czyli o kolejności zaspokajania wierzycieli.
 środa, Styczeń 17, 2018, 
Zgodnie z treścią art. 1025 Kpc podstawowa zasada brzmi: „Z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:
” 1. koszty egzekucyjne; 
2. należności alimentacyjne; 
3. należności za pracę za okres 3 miesięcy do wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika; 
4. należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim; inne świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów;
 5. należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;  inne świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów; 
6. należności za pracę niezaspokojone w kolejności trzeciej; 
7. należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.)), o ile nie zostały zaspokojone w kolejności piątej; 
8. należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję; 
9. inne należności; świadczenia uboczne nieobjęte zabezpieczeniem, świadczenia dożywotnika (chyba że należność podlegałaby zaspokojeniu w kategorii wcześniejszej); 
10. kary pieniężne oraz grzywny sądowe i administracyjne. 
Ważne jest, iż odsetki i koszty postępowania dzielą kategorię z należnością główną. 
Zasada pierwszeństwa obowiązująca komorników znajdująca wyraz w art. 1025 Kpc - zasada pierwszeństwa polega w praktyce na tym, że zaspokojenie należności zaliczonych przez ustawodawcę do bliższej kategorii nastąpi przed należnościami umieszczonymi w dalszej kategorii, tak więc jeżeli suma objęta podziałem nie wystarczy na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, zasada ta wyłączy zaspokojenie wierzycieli, których należności znajdują się w dalszej kolejności. 
Przepisy zamieszczone w art. 1026 Kpc są uzupełnieniem tych opisanych powyżej. Jeżeli suma objęta podziałem nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności i praw zaliczonych w art. 1025 do tej samej kategorii wierzytelności – należności wszystkich wierzycieli danej kategorii zostaną rozdzielone proporcjonalnie (matematycznie: suma wszystkich należności wierzycieli przez iloraz liczby wierzycieli). 
Istotna jest tu także kolejność, otóż wydzieloną wierzycielowi przez komornika sumę zalicza się przede wszystkim na koszty postępowania, następnie na odsetki, a w końcu na sumę dłużną (kapitał, należność główną). 

Szał zakupów w sieci - czy możesz odstąpić od umowy zawartej na odległość. 
Wtorek, Listopad 28, 2017, 
Sytuacja, w której towar został kupiony poza lokalem przedsiębiorstwa (np. podczas pokazu organizowanego poza sklepem) bądź na odległość (np. w sklepie internetowym) to już inny przypadek - konsument ma wtedy prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni i obowiązek zwrotu towaru w ciągu kolejnych 14 dni. 
Zakupy przez Internet są uznawane za zawarcie umowy na odległość, art. 27 ustawy o prawach konsumenta stanowi , że „konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35.” (wcześniej był to termin 10 dniowy). 
Sprzedawca nie może pozbawić konsumenta tego prawa, nawet jeśli zawrze taki zapis w regulaminie swojego sklepu. Jeżeli natomiast konsument nie został poinformowany o prawie odstąpienia od umowy, może skorzystać z tego uprawnienia w ciągu kolejnych 12 miesięcy. 
Ale jeśli w tym okresie sprzedający przekaże mu tę informację, to termin upływa po 14 dniach od momentu jej otrzymania. Warto także pamiętać, że konsument nie zawsze będzie mógł zwrócić zakupiony przez Internet towar w terminie do 14 dni. 
Przepisy mówią wyłącznie o zakupie od przedsiębiorcy, więc nabycie rzeczy od innej osoby prywatnej nie będzie podlegało takiemu przywilejowi ( np. w serwisie Allegro). 
Jeśli dokonasz zakupu u osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej, przepisy nie dają Ci prawa do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny. 
Tożsama jest sytuacja zakupu w formie licytacji - tu także konsument nie może odstąpić bez powodu od zawartej umowy. 
Tylko jeśli sprzedający umieści w ofercie informację, że akceptuje zwrot towaru bez podania przyczyny, wówczas konsument zyskuje takie prawo. Sprzedający powinien jednak określić warunki odstąpienia od umowy czyli termin, sposób odesłania oraz koszty zwrotu. 
Pamiętaj więc, że zwrotu bez podania przyczyny może dokonać tylko konsument nabywający rzecz od przedsiębiorcy, korzystając z funkcji “Kup teraz”. 

Szał zakupów - czyli czy możesz zwrócić zakupiony towar. 
Wtorek, Listopad 28, 2017, 
Jeśli jesteś konsumentem ( a nie przedsiębiorcą ) i jako konsument dokonasz zakupu w sklepie stacjonarnym , to musisz pamiętać, że polskie prawo stanowi, iż sprzedawca nie ma obowiązku przyjmowania zwrotu niewadliwego towaru z powodu jak to, że klient nie chce już tego towaru ( nie podoba mu się etc.). 
Inaczej kształtuje się sytuacja jeśli towar ma wadę – w takim przypadku zwrot towaru może być dokonany pod pewnymi warunkami w ramach reklamacji złożonej na zasadach rękojmi. 
Dlatego należy pamiętać , że sprzedawca może , ale nie musi, zawrzeć w regulaminie sklepu stacjonarnego ewentualność zwrotu towaru przez kupującego w określonym terminie (np. 30 dni) i pod określonymi warunkami (np. tylko z paragonem zakupu i oryginalnymi metkami, w stanie nienaruszonym). 

Jeszcze o odrzuceniu spadku - tym razem przez małoletniego. 
Sobota, Październik 21, 2017, 
 Art. 1015 k.c. § 1. Oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. 
§ 2. Brak oświadczenia spadkobiercy w terminie określonym w § 1 jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. 
Tak jak pisałam już we wcześniejszych artykułach ( można znaleźć je na stronie kancelarii pod zakładką Aktualności ) - małoletni, a od niedawna także dorośli chronieni są przed niechcianymi spadkami, tzw. dobrodziejstwem inwentarza.
Oznacza to, że spadkobierca odpowiada za długi zmarłego do wysokości czynnej udziału spadkowego. 
A jak uchronić siebie i dzieci, jeśli spadek to tylko długi? Uchronić się można, odrzucając spadek. 
Oświadczenie o odrzuceniu spadku (art. 1015 kodeksu cywilnego) można złożyć w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o powołaniu do spadku. Zwykle jest to dzień śmierci spadkodawcy. 
Natomiast co z osobami małoletnimi ? Odrzucić spadek mogą tylko jego przedstawiciele ustawowi, zwykle rodzice, ale muszą oni uzyskać zezwolenie sądu opiekuńczego. 
Postępowanie sądowe w tym zakresie może zabrać kilka miesięcy, nieraz więcej. Ale dopiero prawomocne orzeczenie sądu uprawnia rodzica do odrzucenia spadku w imieniu dziecka przed notariuszem albo przed sądem. 
Więc co zrobić, jeśli na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego mamy ustawowe 6 miesięcy, sami odrzuciliśmy spadek ( dorośli odrzucają spadek w terminie 6 miesięcy od daty powzięcia informacji o otwarciu spadku, czyli śmierci spadkodawcy i jest to termin nieprzekraczalny ) a wciąż trwa postępowanie sądowe przed sądem opiekuńczym o udzielenie zezwolenia na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego? 
Sąd Najwyższy uznał w jednym ze swoich postanowień, że termin na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego przestaje biec w czasie postępowania o zgodę sądu, ale niezwłocznie po jej uzyskaniu należy złożyć oświadczenie. 
A czy można przywrócić termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego? 
Uwaga ! Niestety, przepisy tego nie przewidują. 
Termin na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku jest terminem materialnym tzn. okresem, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków. Nie podlega przywróceniu.
 Dlatego należy pamiętać, aby po uzyskaniu zgody sądu na złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku złożyć wskazane oświadczenie ( w sądzie bądź u notariusza ). 
Sama zgoda sądu nie wywołuje bowiem automatycznie skutku w postaci odrzucenia spadku przez dziecko. 

Niedozwolone klauzule umowne, co to jest? Wtorek, Październik 3, 2017, 
Niedozwolone klauzule umowne występują w umowach zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami. Są niedozwolone z tego powodu, iż w sposób rażący naruszają prawa klienta oraz zasadę równości stron. 
Kodeks cywilny w art. 385 ( 1 ) wskazuje nam na czym polegają i czym są niedozwolone postanowienia umowne , czyli klauzule abuzywne. 
Zgodnie z § 1 Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Natomiast § 2. mówi nam, iż Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
Nadto § 3. Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. 
§ 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Każdy konsument ma prawo złożyć powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Nie jest konieczne aby była to ta osoba, która faktycznie podpisała już umowę zawierającą klauzule abuzywne. 
Takie powództwo ma prawo wytoczyć każdy, kto zgodnie z proponowaną przez przedsiębiorcę ofertą mógłby zawrzeć budzącą prawne wątpliwości umowę. 
Uprawnienie do wytoczenia powództwa przysługuje także organizacji społecznej, która w statucie deklaruje ochronę interesów konsumentów. 
A także prawa konsumenta , są chronione ( poprzez złożenie pozwu ) przez: 
- powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentów 
- Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 
- oraz zagraniczne organizacje wpisane na listę organizacji uprawnionych w państwach Unii Europejskiej do wszczęcia postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich, jeżeli cel ich działania uzasadnia wystąpienie przez nią z takim żądaniem dotyczącym wzorców umów stosowanych w Polsce, zagrażających interesom konsumentów w państwie członkowskim, w którym organizacja ta ma swoją siedzibę. 

Władza rodzicielska a kontakty z dzieckiem. 
Czwartek, Wrzesień 21, 2017, 
Polski Kodeks rodzinny i opiekuńczy reguluje kwestie kontaktów z dzieckiem w Oddziale III Rozdziału II, tj. w art. 113 – 1136. 
Przepis art. 113 § 1 k.r.o. ujmuje kontakty jako przedmiot, zarazem prawa, jak i obowiązku, występujących niezależnie od władzy rodzicielskiej zarówno po stronie dziecka, jak i po stronie rodziców.
 Prawo i obowiązek do kontaktów istnieje zarówno przed powstaniem, w trakcie trwania władzy rodzicielskiej, jak i po jej ustaniu. 
Wskazuje się , iż utrzymywanie kontaktów, z punktu widzenia dziecka, powinno być traktowane nie tylko jako prawo, ale i jego obowiązek. 
Ujęcie kontaktów jako zarazem obowiązku dziecka umacnia pozycję rodzica, ogranicza utrudnianie jego prawa do kontaktu przez drugie z rodziców.   Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymienia przykładowy katalog form kontaktowania się rodziców z dziećmi. 
Artykuł 113 § 2 k.r.o. wskazuje na cztery ich postaci :  
 - obejmujące zarówno kontakty bezpośrednie, takie jak przebywanie z dzieckiem i bezpośrednie porozumiewanie się z nim, 
 - a także kontakty pośrednie, a więc utrzymywanie korespondencji oraz korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość.
Jest to katalog otwarty, możliwe jest także realizowanie kontaktów w innych formach, nieuwzględnionych w tym przepisie.
Przebywanie z dzieckiem obejmuje w szczególności widywanie się z nim, które jest najważniejszym przejawem kontaktów.
Zgodnie z art. 113 § 2 k.r.o., w zakres przebywania z dzieckiem wchodzą w szczególności: 
 - odwiedziny, 
 - spotkania i zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu.
Jeżeli dziecko mieszka tylko u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice powinni w zasadzie określić wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego zdanie.
W braku porozumienia o kontaktach z dzieckiem rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Także w odniesieniu do kontaktów rodziców z dzieckiem sądowi rodzinnemu prawo polskie przyznaje kompetencje do ich ograniczenia np. zakazania spotykania się z dzieckiem, przy zachowaniu możliwości porozumiewania się na odległość, zakazania zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolenia na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców etc.  lub całkowitego zakazania, gdy sąd zadecyduje, iż utrzymywanie kontaktów rodziców z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza.
Prawo do osobistej styczności z dzieckiem nie należy do zakresu treści władzy rodzicielskiej.
Osobistą stycznością jest nie tylko spotykanie się, ale też listy, telefony, e-maile.
Zakaz osobistej styczności z dzieckiem może być orzeczony tylko w stosunku do rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej, jeżeli wymaga tego dobro dziecka. Zakaz dotyczy wszelkich kontaktów z dzieckiem. Można też ograniczyć osobistą styczność z dzieckiem rodzicom, którym ograniczono władzę rodzicielską przez umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej.
Ograniczenie kontaktów może polegać również na zakazie widywania się z dzieckiem lub ograniczeniu tych spotkań do wyznaczonych terminów.Należy zwrócić się do sądu z wnioskiem o zakazanie lub ograniczenie osobistej styczności z dzieckiem. 
Wniosek może złożyć każdy z rodziców. Właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd rejonowy w miejscu zamieszkania dziecka (a jeżeli dziecko nie ma miejsca zamieszkania, w miejscu jego pobytu).
Sąd może także zadecydować o zakazie kontaktów z urzędu. Tak więc, samo pozbawienie władzy rodzicielskiej nie oznacza, że rodzic nie może kontaktować się z dzieckiem. 
W dalszym ciągu rodzic ma prawo do osobistych kontaktów z dzieckiem, chyba że zakaz takich spotkań zostanie wydany przez sąd w wyroku pozbawiającym go władzy rodzicielskiej bądź w późniejszym postępowaniu.

Jak długo musisz płacić alimenty po rozwodzie? 
Czwartek, Wrzesień 21, 2017, 
Małżonek rozwiedziony, który nie jest wyłącznie winny rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku może ubiegać się o alimenty od drugiego małżonka.  Alimentów nie może żądać małżonek winny rozkładu pożycia od małżonka niewinnego.
Zobowiązanym do płacenia alimentów byłemu małżonkowi może być także  
 - małżonek ponoszący winę rozkładu pożycia ( jest on zobowiązany do alimentowania małżonkowi nieponoszącemu winy, jak również małżonkowi, który winę taką ponosi, gdy znajduje się w niedostatku.)  
 - małżonek nieponoszący winy za rozkład pożycia, gdy drugi z małżonków również tej winy nie ponosi.
 Z poprzedniego wpisu można się również dowiedzieć, że środki utrzymania dostarczane przez byłego małżonka powinny być w wysokości odpowiadającej usprawiedliwionym potrzebom oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego małżonka, a wysokość świadczenia alimentacyjnego musi zapewniać godziwą egzystencję oraz zaspokajać potrzeby materialne jak i niematerialne byłego małżonka.
Obowiązek dostarczania środków utrzymania byłemu małżonkowi nie ma charakteru dożywotniego. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obowiązek alimentacyjny pomiędzy małżonkami wygasa w razie zawarcia przez uprawnionego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże w jednym z wyroków Sąd Najwyższy orzekł ( 1998.07.10 wyrok SN I CKN 788/97 Biul.SN 1998/12/11) iż, 
"Pozostawanie w konkubinacie przez uprawnionego do alimentacji rozwiedzionego małżonka nie jest ustawową przesłanką wygaśnięcia wobec niego obowiązku alimentacyjnego drugiego z rozwiedzionych małżonków." 
Dzieje się tak również z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu - termin pięciu lat biegnie od chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.    Jednak istnieje możliwość przedłużenia obowiązku alimentacyjnego – orzeka o tym sąd, z uwagi na zaistnienie wyjątkowych okoliczności.
Przedłużenie pięcioletniego terminu następuje na żądanie uprawnionego. 
Wyjątkowe okoliczności, które to usprawiedliwiają to m.in. wypadek rozwiedzionego małżonka niezwiązany z zatrudnieniem i niezapewniający mu odszkodowania czy renty ubezpieczeniowej, w wyniku czego, staje się on trwale niezdolny do pracy i pozbawiony środków do życia.
Okres, na jaki obowiązek alimentacyjny jest przedłużany uzależniony jest od wyjątkowej okoliczności, która spowodowała jego wydłużenie.  Jeżeli okolicznością taką jest np. kalectwo byłego małżonka, okres może być przedłużony nawet na czas nieograniczony.
W uchwale z dnia 16 kwietnia 1975 r. (III CZP 22/75)13 Sąd Najwyższy stwierdził, iż przez wyjątkowe okoliczności w rozumieniu art. 60 § 3 k.r.o. należy rozumieć zarówno okoliczności zachodzące po stronie rozwiedzionego małżonka domagającego się przedłużenia obowiązku alimentacyjnego, jak i po stronie drugiego małżonka.
W uzasadnieniu Sąd Najwyższy wypowiedział tezy określające problem „wyjątkowych okoliczności” uzasadniających przedłużenie obowiązku alimentacyjnego. I tak, stwierdził po pierwsze, iż nie może być zaliczony do „okoliczności wyjątkowych” normalny proces starzenia się małżonka, połączony przeważnie z pewnym upadkiem sił i schorzeniami właściwymi dla tego wieku.
Gdyby tak rozumieć art. 60 § 3 zd. ost. k.r.o., trzeba by przyjąć zasadę, że każdy rozwiedziony małżonek w starszym wieku mógłby domagać się przedłużenia obowiązku alimentacyjnego małżonka niewinnego ponad okres 5-letni, a taki wniosek byłby oczywiście sprzeczny z tekstem przepisu.
Z drugiej strony nie można jednak zaakceptować poglądu, że przez wyjątkowe okoliczności należy rozumieć tylko zdarzenia nagłe, nieprzewidziane, które dotknęły małżonka żądającego alimentów w sposób nieoczekiwany. Ten bowiem z kolei pogląd prowadziłby w praktyce do stosowania art. 60 § 3 k.r.o. tylko w razie ulegnięcia przez małżonka nagłemu wypadkowi, powodującemu kalectwo i niezdolność do pracy, a brak jest podstaw do takiego zawężenia omawianego przepisu. Ponadto Sąd Najwyższy stwierdził, iż przepis art. 60 § 3 k.r.o. nie zawiera bliższego sprecyzowania wyjątkowych okoliczności, od których uzależnione jest przedłużenie obowiązku alimentacyjnego. Nie zawiera on również ograniczenia, aby te wyjątkowe okoliczności zachodziły koniecznie po stronie jednego małżonka, tego mianowicie, który domaga się przedłużenia obowiązku alimentacyjnego ponad termin pięcioletni.
Przy zasądzaniu przedłużenia alimentów sąd bada, czy małżonek domagający się przedłużenia obowiązku alimentacyjnego ma krewnych obowiązanych i zdolnych do wypełniania tego obowiązku. Jeżeli są tacy krewni, sąd może na nich przenieść obowiązek alimentacyjny, zwalniając z niego byłego małżonka. Skutki podobne jak przy rozwodzie wywołuje separacja, z taką różnicą, że obowiązek alimentacyjny nie wygasa w ogóle, nawet po upływie 5 lat od orzeczenia separacji. 

Alimenty na dziecko. 
Czwartek, Wrzesień 21, 2017,
Minimalny wiek, do którego rodzice są zobowiązani utrzymywać swoje dzieci, to 18 rok życia. Prawo nie określa jednak górnego wieku, do którego dzieci mogą żądać alimentów od rodziców.  Kodeks mówi jedynie o tym, że rodzice zobowiązani są do łożenia na dzieci do momentu, w którym będą one mogły samodzielnie się utrzymać.
Alimenty na dziecko pełnoletnie przysługują wówczas, gdy dziecko ukończyło już 18 lat, ale uczy się nadal i nie ma własnych źródeł dochodu.    Obowiązkiem każdego rodzica jest dostarczanie środków utrzymania i wychowania dla swoich dzieci. 
Dziecko nie musi udowadniać stanu niedostatku, aby uzyskać alimenty. Przesłanką obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziecka, jest niemożliwość samodzielnego utrzymania się.  Natomiast po stronie zobowiązanych rodziców ich możliwości finansowo – zarobkowe. Rodzice mają obowiązek płacić alimenty na dziecko, dopóki nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Muszą dostarczać swojemu dziecku środki utrzymania i wychowania. 
Taki obowiązek istnieje nawet, jeśli dziecko ukończyło 18 lat, ale uczy się nadal i nie ma żadnych własnych źródeł dochodu. Dziecko, które uzyskało już pełnoletność powinno wykazać, że nie z własnej winy nie potrafi się jeszcze utrzymać bez pomocy rodziców, tak więc moment ukończenia przez dziecko 18 roku życia nie powoduje, że prawomocny wyrok zasądzający alimenty na jego rzecz przestaje obowiązywać. Rodzice płacą alimenty na pełnoletnie dziecko w sytuacji gdy: 
 - dziecko uczy się, aby zdobyć zawód,
  - dziecko jest chore, co uniemożliwia mu samodzielne utrzymanie się. 
Dziecko należy alimentować, aż będzie się w stanie samo utrzymać. Trzeba pamiętać, że samodzielne utrzymanie się to nie tylko podjęcie pracy przez dziecko. Rodzice mogą zostać zwolnieni od obowiązku alimentacyjnego bez względu na wiek dziecka wówczas, gdy ma ono własny majątek, z którego dochody mogą pokryć koszty jego utrzymania oraz wychowania. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać również w całości lub w części na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Nie można zaprzestać płacenia alimentów na dziecko pełnoletnie, które się uczy i rodzice nie mogą domagać się, aby dziecko rozpoczęło pracę, w miejsce studiów.    Nawet w sytuacji, gdy dziecko przed rozpoczęciem studiów pracowało przez pewien czas, nie zwalnia to rodziców od obowiązku płacenia alimentów na jego utrzymanie. Sąd orzekając o obowiązku alimentacyjnym na pełnoletnie dziecko, bierze pod uwagę, czy wykazuje  ono chęć do dalszej nauki i czy jego zdolności osobiste oraz cechy charakteru pozwalają kontynuować ją. Sąd może zwolnić rodziców pełnoletniego studiującego dziecka z płacenia alimentów wtedy , gdy nie będzie osiągało pozytywnych wyników podczas studiów. Nie można zaprzestać płacenia alimentów samowolnie, w takim przypadku należy wystąpić do sądu o zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego, bowiem obowiązek alimentacyjny trwa tak długo, jak długo go sąd nie uchyli.
Dlatego dotąd póki sąd nie orzeknie o wygaśnięciu obowiązku alimentacyjnego , rodzice mają obowiązek łożyć na dziecko, nawet gdy jest pełnoletnie, pracuje lub założyło swoją rodzinę.
Wyrok prawomocny ustalający świadczenia alimentacyjne jest tytułem wykonawczym uprawniającym do egzekwowania świadczeń alimentacyjnych, a co jest konsekwencją - dziecko nawet w wieku 35 lat, posiadając swoją rodzinę, gdy wystąpi do komornika o egzekucję świadczeń alimentacyjnych, to komornik będzie je egzekwował zgodnie z wyrokiem sądu.
Dlatego należy pamiętać, że gdy dziecko jest w stanie samodzielnie się utrzymać - należy wystąpić do sądu o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.    Wyjaśnienia również , wymaga fakt, powszechne przekonanie, że obowiązek alimentacyjny jest ograniczony osiągnięciem przez dziecko określonego wieku.  Często słyszę stwierdzenie, że alimenty należy płacić do 26 roku życia dziecka.  Ta opinia jest nieprawdziwa. 
 To dotyczy renty rodzinnej, bo tylko w jej przypadku przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych przewidują ograniczenie wiekowe. 
Do renty rodzinnej mają prawo dzieci do ukończenia 16 lat, a po osiągnięciu tego wieku, pod warunkiem nauki w szkole, do ukończenia 25 lat oraz bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy do ukończenia 16 lat lub w czasie nauki w szkole do ukończenia 25 lat, a jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty przedłuża się do zakończenia tego roku studiów , czyli prawie do 26 roku życia.
Trzeba pamiętać o ważnej zasadzie - obowiązek alimentacyjny nie jest ograniczony w czasie.
Nie oznacza to, że rodzice muszą zawsze płacić alimenty, gdy dziecko np. dalej się uczy.
Przykładem może być sytuacja, gdy rodzice są średnio zamożni, a dziecko chce kontynuować naukę na studiach w trybie zaocznym. W jednej z uchwał Sąd Najwyższy stwierdził, że nie można żądać od nisko kwalifikowanego i mało lub średnio zarabiającego rodzica, aby opłacał studia zaoczne pełnoletniego dziecka, jeżeli te wymagają poważnych nakładów finansowych.
Zgodnie z przepisem art. 133 § 3 k.r.o., rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.
Natomiast w uchwale SN z 16 grudnia 1987 r. wskazano również, że zawsze zachodzi potrzeba zachowania rozsądnej równowagi pomiędzy zaspokojeniem potrzeb uprawnionego a poziomem życia zobowiązanego.
Podkreślono, że uwzględnienie roszczenia dziecka nie może doprowadzić do niedostatku rodziców (zob. też wyrok SN z 8 sierpnia 1980 r., III CRN 144/80, OSNCP 1981, nr 1, poz. 20, gdzie wskazano na niedopuszczalność rozstrzygnięcia sprawy, w rezultacie którego pozwany zostanie pozbawiony najniezbędniejszych środków utrzymania i możliwości najskromniejszej egzystencji). 

Co to jest Porozumienie Rodzicielskie?
Czwartek, Wrzesień 21, 2017, 
Podstawą prawną takiego porozumienia jest art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Przepis ten nie narzuca treści i formy spisanego porozumienia.
Składa się je wraz z pozwem rozwodowym a sąd ocenia pod kątem dobra małoletnich dzieci. W porozumieniu powinny być zawarte uzgodnienia rodziców co do sposobu wykonywania praw i obowiązków względem dziecka.
W pisemnym porozumieniu powinny być uregulowane kwestie takie jak:  
  - wychowanie 
 - dobro materialne dziecka ( alimenty , finansowanie edukacji etc.) 
 - rozwój dziecka 
 - określenie miejsca pobytu dziecka 
 - uregulowania trybu życia dziecka 
 - szczegółowe uregulowanie kwestii kontaktów dziecka z tym rodzicem, u którego dziecko nie przebywa 
 - czy dzieckiem mogą zajmować się osoby trzecie ( jeśli tak, to kto i w jakich sytuacjach) 
 - kiedy i w jaki sposób dzieci będą przebywać z każdym z rodziców w okresie wakacji i ferii szkolnych 
 - w jaki sposób dziecko będzie spędzało okres świąt  
 - w jaki sposób każde z rodziców może zabierać dzieci za granicę
 - kto będzie w posiadaniu dowodu osobistego i paszportu dziecka
 - w jaki sposób podejmowane będą decyzje dotyczące dalszego wykształcenia i wyboru zawodu dziecka 
 - w jaki sposób rodzice będą utrzymywać kontakty ze szkołą 
 - w jaki sposób podejmowane będą decyzje dotyczące wyboru zajęć pozalekcyjnych
 - w jaki sposób rodzice będą zapewniać dzieciom opiekę podczas choroby któregoś z nich 
 - ustalenia dotyczące zdrowia dzieci tj. wybór lekarza, kierunku leczenia. 
W sytuacji gdy rozwodzący się małżonkowie przedstawią porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, sąd ma obowiązek uwzględnienia tego porozumienia, po uprzednim zbadaniu, czy jest ono zgodne z dobrem dziecka.
W takim porozumieniu określone powinny być elementy władzy rodzicielskiej z uwzględnieniem wieku dziecka i jego sytuacji osobistej, ponadto sposoby utrzymywania kontaktów oraz uregulowane zasady rozwiązywania sporów, jakie w tej sytuacji mogą pojawić się w przyszłości.
Tak spisane porozumienie rodzicielskie należy przedstawić sądowi, który bada pod względem zgodnośćci z prawem oraz z sytuacją małoletniego.
Ważnym jest , że zawarcie porozumienia jest podstawą do pozostawienia pełni władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Pozostawienie pełni władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom albo też każdemu z nich z osobna nie jest obowiązkowe, lecz fakultatywne. Sąd nie pozbawia jej rodzica, jeśli stwierdzi, że pozostawienie jej obojgu rodzicom jest zgodne z dobrem dziecka. Natomiast jeżeli rodzice nie wnoszą zgodnie o pozostawienie obojgu pełnej władzy rodzicielskiej, przygotowanie porozumienia nie jest obowiązkowe. Porozumienie zbadane przez sąd , jeśli jest zgodne z dobrem małoletniego, będzie podstawą sposobu wykonywania opieki nad dzieckiem przez obydwoje rodziców po rozstaniu. Brak porozumienia uniemożliwia pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej, ponieważ dobro dziecka wymaga umiejętności współdziałania od rodziców, którzy mają wspólnie wykonywać pełną władzę rodzicielską. Sąd zawsze obligatoryjnie kontroluje treść porozumienia z punktu widzenia jego zgodności z dobrem dziecka i może zdarzyć się sytuacja, gdy sąd nakaże doprecyzowanie treści porozumienia pod swoją kontrolą.
Ustawą z dnia 25 czerwca 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2015 r., poz. 1062) znowelizowano m.in. art. 58 § 1 i 1a Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. 
Na skutek tej zmiany przedstawienie Sądowi porozumienia rodzicielskiego nie jest już konieczne, by sąd mógł pozostawić wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. 
Wcześniej przepis art. 58 KRO przewidywał bardziej rygorystyczną regulację w tym zakresie (pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom), gdyż wymagała od rodziców nie tylko przedstawienia planu wychowawczego, ale i nakładała na sąd konieczność dokonania oceny czy zasadne jest oczekiwanie, że rodzice będą współpracować dalej w sprawach dziecka.

Opieka naprzemienna. 
Czwartek, Wrzesień 21, 2017, 
Naprzemienna opieka nad dzieckiem nie została wprost uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym , nie używa więc dosłownie pojęcia pieczy naprzemiennej, ale można się jej dopatrywać w zmienionym art. 58 § 1a k.r.o, który stanowi m.in. że sąd (…) rozstrzyga o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem (…).
Także do kodeksu postępowania cywilnego wprowadzono przepisy, które dają możliwości mieszkania dziecka z każdym z rodziców w powtarzających się okresach.  Podstawową zasadą jest , aby o opiece naprzemiennej decydowali sami rodzice w drodze porozumienia. Nadto, opieka naprzemienna powinna być orzeczona w miarę możliwości także po wysłuchaniu dziecka, jeżeli poziom jego rozwoju daje podstawę do przyjęcia, że rozumie ono, na czym polega okresowe mieszkanie u każdego z rodziców.
Rodzice powinni też mieszkać w miarę blisko siebie,tak aby dziecko mogło się wychowywać w jednym środowisku, aby zmieniając dom - nie zmieniało szkoły , mogło uczęszczać na dodatkowe zajęcia, przebywało w miarę tym samym rówieśniczym środowisku. Dziecko powinno mieć również u każdego z rodziców swoje wydzielone miejsce i rzeczy codziennego użytku. Kiedy zostaje zawarte takie porozumienie przez rodziców o opiece naprzemiennej , sąd nie orzeka w wyroku o kontaktach, albowiem zastosowanie opieki naprzemiennej zastępuje konieczność ich orzekania.

Rozwód bez orzekania o winie. 
Czwartek, Wrzesień 21, 2017,
Sąd orzeka rozwód jeśli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Z zupełnym rozkładem pożycia małżeńskiego mamy do czynienia wówczas, gdy ustały łączące małżonków 3 podstawowe więzi, tj.
 - więź fizyczna, 
 - więź psychiczna
 - więź gospodarcza. 
Wspomnieć można, iż dopuszczalne jest orzeczenie rozwodu nawet wtedy, gdy małżonkowie mieszkają nadal ze sobą ( teoretycznie istnieje więc więź gospodarcza), ale w takim przypadku muszą ustać pozostałe więzi.
Istnienie więzi gospodarczej może być efektem sytuacji przymusowej , ale zarazem przejściowej, lecz w świetle ustalonych okoliczności sprawy , musi brakować przesłanek sugerujących, że małżonkowie powrócą do wspólnego pożycia. Pomimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
W poprzednich wpisach pisałam już, iż rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.    Sąd nie orzeka o winie na zgodny wniosek złożony przez małżonków.
Skutkiem złożenia takiego wniosku jest to , że w wyroku kończącym postępowanie , sąd nie rozstrzyga kwestii winy małżonków za rozkład pożycia.    Natomiast jeżeli małżonkowie w trakcie sprawy rozwodowej zmienią zdanie co do winy, mogą cofnąć swój wniosek.
Przesłanki rozwodu tzw. niezawinione to m.in.  
- bezpłodność lub niedobór pożycia seksualnego, 
 - niezgodność charakterów, 
- choroba fizyczna lub choroba psychiczna.   
Małżonkowie, bardzo często chcąc uzyskać rozwód "szybki" , składają wniosek o zaniechanie orzekania o winie, powołując się na niezgodność charakterów.  Tę niezgodność charakterów sąd również będzie badał, sprawdzając, mówiąc ogólnie, w jaki sposób niezgodność ta wpłynęła na rozkład pożycia małżonków.
Bardzo ciekawe jest orzeczenie Sądu Najwyższego, pomimo, że z 1955 roku, myślę, iż nie traci nic na wartości.
 „Bezczynny tryb życia żony-lalki może w zasadzie wywołać rozkład pożycia. Przy ocenie jednak tego związku przyczynowego należy mieć na uwadze całokształt stosunków materialnych i psychicznych małżonków (…). Należało rozważyć, czy „sybarycki” tryb życia pozwanej nie był zgodny z wolą powoda, w takim przypadku bowiem należałoby uznać za wadliwy wniosek, że postępowanie pozwanej zgodnie z wolą męża mogło wywołać rozkład pożycia.
W szczególności wymaga ustalenia, czy powód wymagał od żony, by zmieniła dotychczasowy tryb życia, by zaniechała zabaw i przyjęć, a zajęła pracą zarobkową oraz czy i w jaki sposób starał się wpłynąć na pozwaną w tym kierunku, jedynie bowiem ustalenie, że postępowanie pozwanej, jej bezczynne życie spotkało się z wyraźną dezaprobatą powoda, mogłoby prowadzić do wniosku, że stan ten był ważnym powodem rozkładu.” (orzeczenie SN z dnia 18 sierpnia 1955 r., II Cr 1082/54, PiP 1956, z. 2, s. 393). 
Wyrokiem z dnia 13 listopada 1997 r., I CKN 306/97 Sąd Najwyższy orzekł, że „ Małżonkowie inaczej wyobrażali sobie wspólne życie i nie potrafili znaleźć rozsądnego kompromisu w sytuacjach konfliktowych, jednak za to nie sposób jest winić któregokolwiek z nich. Nie można bowiem upatrywać winy w nieumiejętności współżycia, braku możliwości porozumienia czy znalezienia kompromisu”. 
Bardzo ważne jest wiedzieć, iż niezależnie jednak od żądania stron zaniechania orzekania o winie, sąd bada przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego.    Jest to konieczne by stwierdzić, czy rozkład pożycia małżeńskiego jest trwały i zupełny, a więc że spełnione są ustawowe przesłanki orzeczenia rozwodu.    Jeżeli małżonkowie nie zgłoszą wniosku o zaniechanie orzekania o winie, wówczas w wyroku rozwodowym sąd wskaże czy i który z małżonków jest winny rozkładu pożycia.
Przyjęta zasada tzw. integralności wyroku rozwodowego oznacza, że sprawa rozwodowa nie jest sprawą, w której chodzi wyłącznie o rozwiązanie małżeństwa, lecz sprawą, w której sąd w związku z taką decyzją orzeka o całości spraw rodziny (uzasadnienie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 12 października 1970 r., III CZP 6/70, OSNC 1971, nr 7- 8, poz. 117).
Wyrazem tej zasady jest w szczególności konieczność stwierdzenia w wyroku orzekającym rozwód - ze względu na skutki prawne i ze względów natury moralnej - czy i który małżonek zawinił rozpad małżeństwa, aby w przyszłości ta istotna dla byłych małżonków kwestia nie budziła wątpliwości i nie mogła być różnie rozstrzygana w innych sprawach.
Wynika stąd, że sąd ma obowiązek zbadać z urzędu kwestię winy za rozkład pożycia, niezależnie od tego, czy w sentencji wyroku znajdzie się orzeczenie o winie. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 4 lutego 1955 r., 1 C 1930/53 (OSN 1957, nr 2, poz. 36), wskazując, że zgłoszenie przez obie strony wniosku o nieorzekanie o winie uzasadnia pominięcie kwestii winy w sentencji, nie zwalnia jednak sądu od rozważenia jej w motywach wyroku pod kątem widzenia art. 30 § 1 k.r.  
W kwestii winy sąd w wyroku rozwodowym może orzec, iż:
- winnym rozkładu pożycia jest jeden z małżonków;
- winę za rozkład pożycia ponoszą obydwoje małżonkowie;
- rozkład pożycia nastąpił bez winy żadnej stron – gdy małżonkowie zgodnie złożą taki wniosek;
- rozkład pożycia nastąpił bez winy którejkolwiek ze stron – gdy orzeczenie o winie nie jest możliwe.
Czy w postępowaniu apelacyjnym od wyroku rozwodowego możliwe jest cofnięcie wniosku o nie orzekaniu o winie małżonka? 
Uchwałą z dnia 24 listopada 2006 r., ( III CZP 106/06 ) Sąd Najwyższy orzekł , iż  " W postępowaniu apelacyjnym strona procesu rozwodowego może cofnąć wyrażone przed sądem pierwszej instancji żądanie zaniechania orzekania o winie rozkładu pożycia (art. 57 § 2 k.r.o.). Małżonek, który odwołuje wyrażoną przed sądem pierwszej instancji zgodę na nieorzekanie o winie powinien już w apelacji powołać nowe fakty i dowody dotyczące winy współmałżonka oraz wykazać, że ich powołanie przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe, gdyż wówczas jeszcze nie istniały, lub o nich nie wiedział, albo też zachodziły istotne przyczyny usprawiedliwiające niemożność ich przedstawienia albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później (art. 368 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie jest skuteczne samo tylko przytoczenie nowych okoliczności faktycznych i dowodów; wtedy sąd apelacyjny opiera orzeczenie o winie na materiale procesowym zgromadzonym przed sądem pierwszej instancji." 
Kwestia winy za rozkład pożycia ma wpływ na obowiązek alimentacyjny między rozwiedzionymi. 

Separacja czy rozwód. 
Czwartek, Wrzesień 21, 2017, 
Zasadnicza różnica pomiędzy rozwodem a separacją jest taka, że po orzeczeniu rozwodu można zawrzeć drugi związek małżeński, a po orzeczeniu separacji nie. Po zniesieniu separacji przez sąd , małżeństwo istnieje nadal.
Po orzeczeniu rozwodu małżeństwo przestaje istnieć. Separację można znieść i powrócić do starego małżeństwa. 
W określonych przypadkach pomiędzy małżonkami w separacji powstaje obowiązek płacenia alimentów. I jest on nieograniczony czasowo ( po rozwodzie jest ograniczony najczęściej do 5 lat);
- alimenty może uzyskać małżonek , który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia a znalazł się w niedostatku,
- oraz w sytuacji, gdy jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia , a separacja pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.
Tak orzeczenie rozwodu jak i orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej. Separacja faktyczna następuje w razie zupełnego zerwania pożycia małżeńskiego. W przypadku, jeżeli małżonkowie rozstaną się, ale żaden z nich nie wniesie do sądu pozwu o separację to małżeństwo trwa nadal. Separacja formalna skutkuje rozdzielnością majątkową między małżonkami. Po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd może orzec o podziale majątku wspólnego . Nadal jednak na każdym z małżonków ciąży obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny, nawet wtedy gdy nie mają wspólnych dzieci na swoim utrzymaniu. Separację może orzec sąd na żądanie męża albo żony, bądź na zgodne żądanie obojga.   Podczas postępowania sądowego o orzeczenie separacji , nie trzeba uzasadniać, że rozkład pożycia jest trwały. Sąd nie bada też, czy małżonek, który wystąpił z żądaniem, nie jest wyłącznie winny rozkładu pożycia. O separacji , tak jak w sprawie o rozwód orzeka sąd okręgowy, w którego okręgu małżonkowie mają wspólne zamieszkanie lub pobyt. Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnego zamieszkania albo pobytu, to orzeka sąd właściwy dla jednego z nich. Dość szybko orzeczenie separacji uzyskują małżonkowie, którzy nie mają małoletnich dzieci, i oboje zgodnie wystąpili do sądu z takim żądaniem ( postępowanie toczy się wówczas w trybie nieprocesowym). Sąd orzeka o separacji w postępowaniu procesowym, jeśli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci , lub tylko jedno z małżonków domaga się separacji. Sąd nie orzeknie o separacji, jeśli:
 - miałoby ucierpieć dobro małoletniego dziecka małżonków,
 - orzeczenie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. 
Hipotetycznie może zaistnieć sytuacja. iż tylko jeden z małżonków wystąpił o orzeczenie separacji, natomiast drugi małżonek żąda rozwodu. 
W takim przypadku sąd musi ocenić czy między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia - czy została zerwana między małżonkami więź duchowa, fizyczna i gospodarcza. Jeżeli sąd uzna, że żądanie rozwodu jest uzasadnione, to mimo że drugi małżonek domagał się separacji, orzeknie rozwód.
Po separacji :
  - powstaje rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami,
  - majątek wspólny małżonków może ulec podziałowi,
  - małżonkowie nie dziedziczą po sobie,
  - sąd orzeka w jakim stopniu każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci, oznacza to, że sąd orzeka o alimentach na rzecz dzieci, które z małżonków obowiązane jest je płacić do rąk drugiego małżonka ( tego z którym mieszkają dzieci),
  -  sąd orzeka o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi obojga małżonków,
  -  możliwe jest też uregulowanie kontaktów z dziećmi,
  - jeżeli małżonkowie zamieszkują wspólnie jedno mieszkanie, sąd orzeka również o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania obojga małżonków,
  - małżonkowie obowiązani są do wzajemnej pomocy jeżeli wymagają tego względy słuszności.
Opłata sądowa od pozwu o separację złożonego przez jednego z małżonków wynosi 600 zł, jeżeli jednak separacja ma być orzeczona na zgodny wniosek małżonków opłata wynosi 100 zł. 

Świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego.
Czwartek, Wrzesień 21, 2017, 
Fundusz Alimentacyjny udziela pomocy tym, którzy nie otrzymują zasądzonych na dzieci alimentów, jeśli ich egzekucja komornicza okazała się bezskuteczna.  Może być również tak, że rodzic przebywa za granicą i unika płacenia alimentów – sytuacja taka również umożliwia otrzymywanie omawianego świadczenia. 
Główne kryterium do przyznawania świadczeń osobom uprawnionym to kryterium dochodowe - aby otrzymać świadczenie osoba ubiegająca się o nie musi wykazać, że średni dochód na osobę w jej gospodarstwie domowym nie przekracza kwoty 725 zł netto.
Do dochodu zaliczane są przychody, które są opodatkowane na podstawie przepisów o PIT, dochód deklarowany w oświadczeniu przez osoby rozliczające się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu.
Gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w obwieszczeniu prezesa GUS. Jeżeli okaże się, że rodzic otrzymywał alimenty lub zwiększyły się jego dochody i przekroczyły ustalona granicę – gmina zażąda wypłaconych świadczeń wraz z odsetkami. Wnioski o świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego przyjmują urzędy gmin, od początku roku 2016 wnioski w Funduszu Alimentacyjnym można również składać za pośrednictwem Internetu.
Pamiętać jednak należy, iż nie zwalnia to wnioskodawcy od złożenia stosownych dokumentów, takich jak : 
  - oświadczenie o dochodach,
  - zaświadczenie od komornika o bezskuteczności egzekucji, 
  - odpis wyroku sądowego zasądzającego alimenty,
  - zaświadczenia o pobieraniu nauki i inne.
W imieniu dziecka rodzic składa wniosek o świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego do gminy. Wniosek jest szczegółowo określony i można go znaleźć na stronach internetowych ministerstwa pracy i polityki społecznej, jak również w gminach. Jeśli świadczenie zostaje wypłacone przez Fundusz, osoba zobowiązana do płacenia alimentów musi te środki Funduszowi zwrócić wraz z ustawowymi odsetkami. Sama wysokość świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego jest równa kwocie alimentów, zasądzonej na rzecz osoby uprawnionej. Nie może ona jednak przekroczyć kwoty 500 złotych. Oznacza to, że jeżeli zasądzone alimenty wynoszą 450 zł to świadczenie również będzie w tej wysokości. W przypadku, gdy alimenty wynoszą 900 zł świadczenie z Funduszu będzie wypłacane w wysokości 500 zł. Świadczenia przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia, a jeśli nadal pobiera naukę w szkole (także w szkole wyższej), do ukończenia przez nią 25 roku życia. W przypadku uprawnionych ze stwierdzonym stopniem niepełnosprawności świadczenia alimentacyjne przyznawane są bez ograniczeń wiekowych.
A jak wyglądają świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego w 2017 roku ?
Podwyżka pensji minimalnej, która nastąpiła od nowego roku, nie jest uznawana za uzyskanie dochodu w przypadku osób, którym przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego.  Wobec tego od stycznia 2017 roku sytuacja tych osób nie ulegnie zmianie i nie utracą prawa do tych świadczeń z uwagi na podwyższenie otrzymywanej pensji minimalnej.  W roku 2017 rodziny ubiegające się o świadczenie alimentacyjne będą składały zaświadczenie lub oświadczenie o dochodach osiągniętych w 2016 roku. Oznacza to, że wzrost płacy minimalnej odbije się na świadczeniach alimentacyjnych dopiero w 2018 roku, kiedy to gmina, będzie brała pod uwagę dochód z roku 2017. Natomiast warto pamiętać, że świadczenie z programu Rodzina 500 plus, nie jest liczone do dochodu przy przyznawaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Udziały w majątku wspólnym małżonka niepracującego. 
Czwartek, Wrzesień 21, 2017, 
Zgodnie z obowiązującymi przepisami oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.  Jedynie z ważnych powodów każdy z byłych małżonków może żądać, aby ustalenie udziałów w tym majątku nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania danego majątku.
Sąd, oceniając w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym .
Na podstawie art. 43 § 1 k.r.o. udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Zasada ta dotyczy zarówno majątku, który był ustawowym majątkiem wspólnym małżonków, jak i majątku, który był majątkiem wspólnym małżonków na podstawie małżeńskiej umowy majątkowej, chyba, że umowa ta stanowi inaczej. Zasada równych udziałów małżonków w majątku wspólnym obowiązuje bez względu na stopień, w którym każde z małżonków przyczyniło się do powstania majątku wspólnego, i niezależnie od przyczyny ustania wspólności. Wyjątkiem od zasady równych udziałów małżonków w majątku wspólnym jest możliwość ustalenia innej wielkości tych udziałów, tj. nierównych udziałów. Najczęstsze sytuacje, to takie, gdy małżonka zajmuje się prowadzeniem domu i wychowywaniem dzieci, a utrzymanie domu spoczywa na mężu. Wtedy sąd dzieląc majątek pomiędzy nią, a jej byłym mężem orzeknie, iż każdemu należy się połowa majątku, który został nabyty w trakcie trwania małżeństwa. 
Tylko gdyby, małżonka w sposób rażący lub uporczywy nie przyczyniała się do powstania majątku wspólnego stosownie do posiadanych sił i możliwości, sąd mógłby orzec, iż jej udział w majątku wspólnym jest mniejszy niż połowa.
Warunkiem ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 
     - istnienie ważnych powodów 
     - przyczynienie się małżonków do powstania majątku wspólnego w różnym stopniu. 
Na mocy art. 43 § 2 k.r.o. przyjmuje się, że w sytuacjach wyjątkowych ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym może polegać na całkowitym pozbawieniu jednego z małżonków udziału w tym majątku (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1968 r., III CRN 100/68; wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 1976 r., II CR 268/76).
Ustalenie nierównych udziałów może dotyczyć tylko całego majątku wspólnego. Nie można żądać ustalenia nierównych udziałów w poszczególnych składnikach tego majątku (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2003 r., IV CKN 278/2001).
Przepisy nie definiują określenia, pojęcia  „ważne powody”.  Z praktyki wynika, iż są to takie okoliczności, które oceniane z punktu widzenia zasad współżycia społecznego przemawiają za nieprzyznaniem jednemu z małżonków korzyści z majątku wspólnego w takim zakresie, w jakim nie przyczynił się on do powstania tego majątku.
Przy ocenie istnienia „ważnych powodów”, w rozumieniu art. 43 § 2 k.r.o. należy patrzeć na całokształt postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej w zakresie wykonywania ciążących na nich obowiązków względem rodziny, którą przez swój związek założyli ( Sąd Najwyższy, postanowienie z dnia 5 października 1974 r., III CRN 190/74).
Copyright ©2017 Kancelaria Adwokacka, adw. Izabela Katarzyna Wąż All Rights Reserved.
Liczba odwiedzin: 47195
Ta strona może korzystać z Cookies.
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.

OK, rozumiem lub Więcej Informacji
Informacja o Cookies
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.
OK, rozumiem